Voorgeborchte of limbus
Het voorgeborchte (Latijn: limbus) betekent letterlijk voorburcht of voorstad. Het was eeuwenlang een theologische concept dat een antwoord probeerde te geven op de vraag wat er gebeurt met de ziel van een kindje dat ongedoopt is gestorven. De kerkelijke leer geeft immers aan dat de doop een voorwaarde is om in de hemel te komen. Maar wat nu met ongedoopten, of zij die leefden voordat Jezus er was?
Afschaffing
Paus Benedictus XVI is nooit overtuigd geweest van het bestaan van de limbus. De toenmalige kardinaal Ratzinger verklaarde al in 1984 dat hij wel voelde voor afschaffing van de hypothese. Op 21 april 2007 werd de theologie rondom het voorgeborchte afgeschaft, omdat "het buitensluiten van onschuldige kinderen uit het paradijs in tegenspraak is met de bijzondere liefde die Christus voor de kleinsten koestert'', stelt de paus.
Het voorgeborchte was een aanduiding van het verblijf van de zielen die na het sterven niet zijn in hemel zijn toegelaten, maar ook niet naar de hel of het vagevuur konden worden gezonden. Het begrip kent theologische onzekerheid, dat tot uitdrukking komt met de term “in limbo” - het lot kan niet worden bepaald. Met name voor de ongedoopte kindjes is dit een niet te onderschatten probleem voor de rouwverwerking na hun dood: is hun plaats in de hemel of in de hel, of ergens anders? De opvatting van het voorgeborchte geeft aan dat deze zielen, theologisch gezien, in de wachtkamer van de hemel zitten.
|
Twee situaties
Het voorgeborchte geldt voor twee situaties:
-
de limbus patrorum (voorgeborchte van de vaders): de zielen die een goed leven leidden, maar op de kruisdood en verrijzenis van Jezus moesten wachten. In het credo wordt beleden, dat Jezus nedergedaald is ter helle. Bedoeld wordt dan deze plaats, deze limbus patrorum.
-
de limbus puerorum (voorgeborchte van de kinderen): de toestand van de kinderen die ongedoopt stierven (zonder persoonlijke zonden te hebben gepleegd, maar ook zonder bevrijd te zijn van de erfzonde). |
Geen officiële leer
Het bestaan van de limbus behoort officieel niet tot de leer van de Kerk. In de KKK (Katechismus van de Katholieke Kerk) staat over kinderen die zonder doopsel zijn overleden:
“Wat betreft de kinderen die zonder doopsel gestorven zijn: die kan de kerk enkel aan de barmhartigheid van God toevertrouwen, zoals zij dit ook doet in de uitvaartliturgie voor hen. De grote barmhartigheid van God die wil dat alle mensen gered worden, en de genegenheid van Jezus voor de kinderen, die blijkt uit zijn woorden: 'Laat de kinderen toch bij Mij komen en houdt ze niet tegen' (Mc. 10,14), staan ons toe te hopen dat er voor de kinderen die zonder doopsel gestorven zijn, inderdaad een weg ten heil bestaat. Des te dringender is dan ook de oproep van de kerk om kleine kinderen niet te verhinderen tot Christus te komen en hun het heilig doopsel te geven.”
Maar, een antwoord waar de overleden kindjes dan wel zijn, geeft de leer niet.
Het was Augustinus die voor het eerst de hypothese van het voorgeborchte naar voren bracht. Maar theologen na hem waren er niet eensluidend over. De Internationale Theologencommissie van het Vaticaan boog zich jarenlang over het vraagstuk in opdracht van paus Johannes Paulus II. In 2007 kwamen zij met het advies het voorgeborchte af te schaffen.
De Theologencommissie adviseerde, dat we kunnen aannemen dat de barmhartigheid van God zó groot is, dat hij al iedereen die rechtvaardig heeft geleefd of buiten hun schuld om niet gedoopt zijn in de Hemel toelaat. De reddende kracht van Christus gaat boven de macht van de zonde.
Zie ook: Monument voor ongedoopte kinderen
|
