Mislukt effect van een foetuspoppetjeEr is veel discussie geweest over het effect van de anti-abortusbrief van de hulpbisschop van Roermond, mgr. De Jong. De discussie barstte los nadat Tweede Kamerlid voor de VVD, Jeanine Hennis, twitterde dat ze de brief ‘walgelijk’ vond. Communicatief is de brief inderdaad een ontzettende misser.
De hulpbisschop overhandigde op 28 september 2010 een petitie aan de parlementsleden waarin hij zich uitspreekt tegen abortus. Bij de petitiebrief zat een klein poppetje dat een foetus van tien weken voorstelde. De brief werd op 30 september op de blog Kattekliek gepubliceerd.
Ik herhaal een passage uit de brief:
Zoals u aan het bijgevoegde model van een ongeboren kindje van 10 weken kunt zien, is dit niet zomaar een klompje cellen, maar een reeds zeer hekenbaar mensje, waarvan het hartje al klopt en het gezichtje duidelijke trekken heeft! In Nederland is het mogelijk dat tot de 24e week zo’n lief klein mensje kan worden vermoord. Wie durft te beweren dat hier geen mens wordt gedood, moet aantonen waarom dit nog geen mens is.
(…) Als u door deze argumenten niet overtuigd bent: in de komende jaren hebben we honderdduizenden handen aan het bed nodig. We hebben ze niet… De mensen die ons zouden kunnen helpen wassen, hebben we zelf om zeep geholpen…
Geschokte reacties
De reacties uit de samenleving waren grotendeels geschokt en negatief. Met name het foetuspoppetje en de feitelijke boodschap (abortus = moord) vielen volstrekt in het verkeerde keelgat om uiteenlopende redenen. Politici, opinieleiders en media, zoals HP/De Tijd en Geen Stijl reageerden hard. Afschuw en verontwaardiging vielen de hulpbisschop ten deel met reacties als (ik quote) 'De bischop is zeker bang dat er minder "versch vleesch" voor hem beschikbaar is.' In een tijd dat de kerk haar moraal gezag rond seksualiteit het nulpunt ziet naderen, zijn dergelijke reacties - hoe ongenuanceerd en hard ook - te verwachten.
De meest leidende reactie was die van VVD-lid Jeanine Hennis, op Twitter, op 29 september:
Positieve reacties uit de kerk
De reacties in de kerk waren grotendeels positief - voor zover ik dat met mijn beperkte waarneming voorbij zag komen. En negatief op Hennis. Nelly Stienstra schreef bijvoorbeeld op de weblog Observatrix:
'Daarom is dat op zich eigenlijk best wel schattige poppetje zo WALGELIJK, want het lijkt verdacht veel op een baby, maar dan wel één voor wie de moederschoot een ground zero kan worden, om Mgr. de Jong te citeren. Abortus moet zo abstract mogelijk blijven, anders wordt het te erg. Om degene die probeert het te concretiseren de mond te snoeren is ieder argument goed genoeg. Hennis vreest de schok die brief en poppetje kunnen veroorzaken voor onvruchtbaren en vrouwen die een miskraam hebben gehad.'
Met die laatste zin raakt Stienstra onbewust en uitermate pijnlijk de kern. Want waarom twitterde Hennis? Om een uiterst concrete en persoonlijke reden, zo blijkt uit twee latere tweets:
De reactie op Twitter van Hennis was een persoonlijke, en geen politieke uitspraak. Oeps.
Wellicht hebben veel katholieken deze tweets van Hennis gemist, anders was de toonzetting van de reactie aanzienlijk anders. Althans, dat hoop ik. Wat zou een katholieke houding zijn, als je met iemand over abortus praat die zelf meerdere miskramen heeft gekregen? Of omgedraaid: hoe zou je je voelen, als je zelf een miskraam kreeg en een foetuspoppetje met waarschuwende brief kreeg?
Katholieken vielen over Hennis heen (nog dagen later, getuige opnieuw Kattekliek) en waren zeer zendergericht in hun uitingen. Niemand stelde de essentiële vraag: Waarom, Jeanine, vind je de brief walgelijk?
De casus-Hennis maakt duidelijk dat het foetuspoppetje uitermate krenkend en pijnlijk is als symbool voor de anti-abortusdiscussie. Net zoals bloederige anti-abortusfilmpjes of foto’s niet werken. In de jaren zeventig werkten ze niet, en na veertig jaar discussie anno 2010 helemaal niet meer.
De wijze waarop over het abortusvraagstuk vanuit katholiek standpunt naar voren werd gebracht door mgr. De Jong, is achterhaald en te simpel. Met een pistool op de slaap gericht, wilde mgr. De Jong in gesprek gaan. Dat werkt niet. Met een dergelijke houding gaat men volstrekt voorbij aan de nuances die in een dergelijke discussie spelen bij degenen met wie je het gesprek aangaat: persoonlijke overtuigingen, professionele houding, nuances in beslissingen en/of een persoonlijke geschiedenis die vooraf kan gaan aan een persoonlijk besluit. Uiteraard acht ik de hulpbisschop verstandig en pastoraal genoeg die nuance in het gesprek aan te kunnen brengen.
Het initiatief van het foetuspoppetje ging uit van de Stichting Recht zonder Onderscheid. Diens voorzitter reageerde: “Mevrouw Hennis moet maar eens in gesprek gaan met de hulpbisschop”. Dat zou ik van harte aanbevelen. Wellicht kan Jeanine Hennis haar persoonlijke verhaal vertellen op uitnodiging van de stichting. En ik hoop dat mgr. De Jong naar dat verhaal wil luisteren, en vervolgens zijn excuses aanbiedt.
|
