Eind december is een gezellige tijd, zegt een man, aangehouden voor een straatinterview op RTL4. Iedereen begrijpt wat hij bedoelt. Kerst en gezelligheid horen bij elkaar.

Daarin schuilt een groot gevaar, weten conflictdeskundigen. Dat Kerst gezellig móet zijn, is de grootste bedreiging voor Kerst. Krampachtige pogingen om het gezellig te maken, kunnen leiden tot boosheid en schuldgevoel, als ze niet slagen en anderen in het gezin niet meewerken, waarschuwt een conflictdeskundige op internet.

Familieleden die in gewone tijden ieder hun eigen bezigheden hebben, brengen met Kerst uren met elkaar door. Niet alleen de geneugten van de familieband kunnen dan ruimte krijgen, ook frustraties. De sfeer kan intens gezellig zijn, doordat familieleden elkaar als geen ander begrijpen wanneer ze gesprekken voeren en grappen maken. Een andere gang van zaken is evenzeer realistisch: degene die als kind te veel geplaagd werd thuis, kan als volwassene opnieuw de beklemming voelen wanneer hij met zijn immer grappende familie het zevengangenmenu doorwerkt.

Intrigerende scripts zijn geschreven over familieontmoetingen waarin de spanning te snijden is, omdat iemand plotseling het familietaboe doorbreekt. Het Kerstdiner is er een geschikt decor voor. De website women24.com adviseert een gast uit te nodigen als bliksemafleider. ,,De meeste gezinsleden gedragen zich net ietsje beter in aanwezigheid van een 'buitenstaander'.''

Het Amerikaanse sprekersechtpaar Bob en Yvonne Turnbull heeft eveneens via internet tips de wereld in gestuurd. Tip 1 luidt: bespreek met elkaar ieders verwachtingen. ,,Conflicten ontstaan in families als verwachtingen niet worden uitgesproken. Bespreek bijvoorbeeld waar je Kerst wilt doorbrengen. Thuis? Bij ouders? Bij kinderen? Bij de schoonfamilie?'' Als je al jarenlang naar je ouders gaat en dit jaar besluit thuis te blijven, maak dat dan tijdig bekend, is hun advies.

Bob en Yvonne vinden, evenals andere tipgevers op het wereldwijde web, dat je Kerst niet te vol moet plannen. Zij voegen eraan toe: bid en vraag de Heer je te helpen bij de planning.

Ze raden ook aan tijd door te brengen met God, door zijn Woord te overwegen en te bidden. Vaak merken anderen in het Kerstgezelschap dan iets van Gods tegenwoordigheid in jou, voeren ze aan. Bidden vindt het echtpaar ook een goed idee als je Kerstinkopen doet. ,,Bid voor de andere klanten, voor de caissière enzovoorts.''

Is Kerst eigenlijk wel een familiefeest? Kerst is toch zeker ook een kerkelijke aangelegenheid? Jazeker, en daarom worden er diensten en vieringen georganiseerd. Daarnaast mogen alleenstaanden met Kerst van de gemeenschap der heiligen proeven als hun een Kerststukje met Kerstgedicht namens de gemeente wordt aangeboden. Een oudere alleenstaande vrouw zonder nageslacht klaagde eens haar nood. ,,Mooi Kerststukje, maar als met Kerst de kerk uitgaat, trekt iedereen zich terug in zijn eigen gezin. Men zwaait nog naar je, maar je kunt alleen naar huis gaan.''

Er zijn kerkgangers die het daarom een mooie Kerstgedachte vinden een eenzame uit te nodigen aan de Kerstdis. Echter: lang niet ieder die alleen is met Kerst, vindt het prettig de rol van eenzame in dit scenario te vervullen. Wie wil graag degene zijn die meegetroond wordt naar het warme huisgezin, niet omdat men hem respecteert of belangstelling voor hem heeft, maar omdat men iets goeds wil doen voor een eenzame? Er is vaak meer moed nodig om te ontvangen dan om te geven. Het heft in eigen hand houden, scheelt al een slok op een borrel.

Voor wie alleen is met Kerst, is de kerkdienst niet automatisch een welkome ontmoeting met geloofsgenoten. De dienst kan ook een aanslag betekenen op zijn gevoel van eigenwaarde, omdat hij zich in de wandelgangen tegenover Jan en alleman moet verantwoorden: 'Ben jij alleen met Kerst?' H.M. van Randwijk schreef in 1965, in zijn laatste Kerstartikel voor Vrij Nederland: ,,Alleen is het ergste wat er is voor wie alleen is (met Kerstmis bedoel ik), alleen is de geheime schoonste droom van de meesten, die met alle geweld van de wereld in deze dagen alles mogen doen, alleen niet alleen zijn.''

Wie zich alleen voelt met Kerst en desondanks een troostlied nodig heeft, kan bij de dichter Willem Wilmink terecht. ,,Wees niet zo bang voor Kerst. Het zijn twee dagen, dat is niet meer dan achtenveertig uur'', begint het. Wilmink kijkt verder dan het Kerstverhaal:

,,Zing in jezelf 'De witte vlokken zweven'

terwijl de regen langs de pannen ruist.

Het kind is niet in Bethlehem gebleven:

het is naar Golgotha verhuisd.''

 
(Nederlands Dagblad) 

van	reactie
ooms	Het is tweede kerstdag en ik ben nu alleen. Enigzins een gemaakte keuze anderzijds door omstandigheden. Ik heb nog nooit zo'n rotkerst gehad en weet niet waarom het mij nu overkomen moet. Het is alsof ik in brand sta als je de sferen op tv proeft want het doet me heel zeer. Nee, ik ben geen remie en hopelijk is het morgen weer normaal. prettig kerst allemaal