''Dit is je reinste overval. Om negen uur ben ik uit bed gebeld dat ze eraan kwamen. Een kwartier later stonden ze hier al voor de deur. We konden ons op geen enkele manier voorbereiden.''

Kraker Skip, woordvoerder van de elf bewoners van de H.-Hartkerk in Breda, heeft rond het middaguur geen goed woord over voor de wijze waarop de gemeente Breda gisteren de monumentale H.-Hartkerk aan de Baronielaan ontruimde.

De urenlange operatie, die tot 's avonds een uur of elf zal duren, is dan al zo'n twee uur bezig. Dertig ambtenaren van Bouw- en Woningtoezicht en de brandweer trekken keer op keer het gebouw in, om er met meubels, kleden, tapijten, dozen met kleding, keukengerei, kunstwerken en vooral heel veel hout weer uit te komen.

Aanvankelijk verdwijnt alles onherroepelijk in de twee klaarstaande vuilniswagens. Later worden wat fietsen, elektrische apparatuur en kunstwerken in vrachtwagens geladen, om zolang in een gemeentelijke loods aan de Slingerweg te worden opgeslagen. Bedoeling is dat de kerkbewoners hun spulletjes daar later kunnen afhalen.

Skip: ''Als de brandweer en de gemeente ons een week eerder hadden ingelicht, hadden ze niet eens hoeven binnenvallen. Dan hadden wijzelf alles volgens hun aanwijzingen in orde gemaakt. Nu staan we pal voor de kerst op straat.''

Waar de elf krakers zich nog het meest aan storen, is de 'gevoelloze en respectloze' manier waarop de ontruiming in haar werk is gegaan. Dat de gemeente tegen acuut brandgevaar moest optreden, daar kan Skip nog wel een beetje begrip voor opbrengen. Maar het abrupte karakter van de actie en de onverbiddelijke werkwijze van de ontruimers stuit hem tegen de borst.

''Wij zijn toch ook mensen. Hier leven wij, hier liggen onze bezittingen. Die gaan nu gewoon de vuilniswagen in en onze huisdieren zijn op de vlucht. Die konden we ook niet in veiligheid brengen. De burgemeester stelde dat onze persoonlijke bezittingen geen gevaar zouden lopen. Nou, mijn bed is weggehaald en mijn bank heb ik ook in de kraakwagen zien verdwijnen. Alsof dat geen persoonlijke bezittingen zijn.'' Ook bij de bestuurlijk vastgestelde urgentie zet de krakersvoorman zo zijn vraagtekens. ''Als de situatie hierbinnen zo serieus is, waarom is er dan niet eerder ingegrepen. De kerk is al twintig jaar gekraakt. En in maart is burgemeester Van der Velden hier komen kennismaken. Wij hebben hem in alle openheid ontvangen en een rondleiding gegeven. Toen heeft hij niet gezegd dat wij hier in gevaarlijke omstandigheden leefden.''

De burgemeester die het collegebesluit in de voormalige pastorie hoogstpersoonlijk aan de krakers komt toelichten, krijgt precies die verwijten naar het hoofd geslingerd.

De emoties lopen daarbij vaak hoog op, want de onaangekondigde invasie van hun leefomgeving en hun prompte evacuatie heeft bij menig kerkbewoner de zelfbeheersing danig ondermijnd. Skip blijft evenwel bewonderenswaardig rustig. ''U kunt dit niet maken, dit was helemaal onnodig'', verwijt hij de eerste burger beheerst. ''Maar u komt er bij ons nooit meer in.''

Van der Velden blijft zeer kalm. Hij belooft de protesten van de bewoners aan zijn medebestuurders over te brengen en biedt aan te bemiddelen tussen de krakers en kerkeigenaar Stichting Woonvorm Nederland. Van dat aanbod maken de krakers vooralsnog geen gebruik. Wel stellen zij het stadsbestuur juridische procedures en schadeclaims in het vooruitzicht.

Buiten de dranghekken op de voor doorgaand verkeer afgesloten Baronielaan, staat intussen kerkbewoner en beeldend kunstenaar Elmar Stolk.

Voordat de ontruimers een aantal van zijn schilderijen veiligstelden, moest hij machteloos toezien hoe de kraakwagen verscheidene andere verpulverde.

''Die zie ik nooit meer terug. Het is nog wel expositiemateriaal. Hier wordt de Bredase cultuur in haar heilige hart geraakt en de kunst gekraakt'', verzucht hij, woordspelig rijmend in al zijn geëmotioneerdheid.

Medebewoner Neos staat er helemaal verslagen bij. ''Veel persoonlijke bezittingen hebben wij niet, maar wat we hebben is heel waardevol voor ons. Mijn muziekinstrumenten - gitaren en een djembé - zijn alles voor me. Het ziet er niet naar uit dat ze zuinig met onze spulletjes omspringen.''

In welke mate de bezittingen van de krakers de ontruiming hebben overleefd, moet nog blijken. Bewoonster en kunstenares Hanneke van Assel meldt het verlies van veertig eindexamenstukken van St.-Jooststudenten.

Gisteravond vertelden enkele nog steeds hevig geëmotioneerde bewoners dat ze al hun kleren en beddengoed kwijt waren. Niettemin weigerden alle elf gebruik te maken van het gemeentelijke aanbod voor een hotelovernachting. Om 21.20 uur keerden zij terug in het volledig ontruimde kerkgebouw.

Marijke Wertenbroek die tegenover de kerk woont, had weinig begrip voor de ontruiming. ''Ik heb nooit last van de krakers. Er valt ook altijd heel goed met ze te praten. Het is juist goed dat ze er zijn, want zo wordt de kerk tenminste nog een beetje onderhouden. Dit gebouw mag niet uit onze laan verdwijnen en zij werken daaraan mee.''

De SP reageerde gisteravond geschokt op de 'onnodige en rucksichtlos uitgevoerde ontruiming'. De partij heeft de bewoners beloofd de eerste kosten van juridische ondersteuning te betalen. Daarnaast overweegt de SP de raad terug te roepen van reces om in een interpellatiedebat de burgemeester hierover te bevragen.

(Bron: BN/De Stem)

van	reactie