RK Kerk - Isidorusweb, de portal voor de surfende katholieken

HILVERSUM - Benedictus XVI heeft zich in zijn eerste jaar verrassend bewust getoond van zijn rol als bewaarder van de eenheid binnen de Kerk. Dat stelt een Amerikaanse theoloog aan wie in 1986 het recht werd ontnomen om katholieke theologie te onderwijzen.

Leerstoel ontnomen
Charles Curran, momenteel hoogleraar Menselijke Waarden aan de Southern Methodist University in Georgetown, laat zich in het laatste nummer van het Britse tijdschrift The Tablet opvallend positief uit over de paus die hem als kardinaal Ratzinger zijn katholieke leerstoel ontnam. Curran had onder meer afwijkende visies op het gebied van contraceptie, masturbatie, echtscheiding, homoseksualiteit en abortus.

Angst voor toename verdeeldheid
De Amerikaanse theoloog schrijft dat hij bij de verkiezing van Benedictus vooral bezorgd was dat diens aantreden tot nog meer verdeeldheid binnen de Kerk zou leiden. De Augustiniaan Ratzinger had onder meer in het conflict met Curran blijk gegeven van een versmalde opvatting van de Kerk, een kleine ‘kernkerk’ die oppositie moest voeren tegen ‘de wereld’.

Eerder herbronning dan 'aggiornamento'
In tegenstelling tot wat velen denken was Ratzinger volgens hem met een angst voor al te veel ‘aggiornamento’ uit het Tweede Vaticaans Concilie gekomen. De Duitse geestelijke voelde volgens Curran veel meer voor een andere vernieuwingsvorm die het Concilie aanraadde: ‘herbronning’, oftewel het opnieuw definiëren van geloofswaarheden door terug te keren tot de bronnen van het christelijk geloof.

Encycliek: niet 'waarheid' maar 'liefde'
Curran toont zich in The Tablet aangenaam verrast door met name Deus Caritas est, de eerste encycliek van de nieuwe paus. Die ging niet over het verdeeldheid zaaiende begrip ‘waarheid’, zoals de Amerikaanse theoloog had gevreesd, maar over het verenigende begrip liefde. Curran: “Hier spreekt hij als het centrum van eenheid in de Kerk: hij bevestigt zijn broeders en zusters in hun geloof in de kracht van de liefde.” Hier geen spoor van de kleine vesting Kerk, die oppositie voert tegen de buitenwereld, aldus de theoloog.

Geen grote wijzigingen
Hoewel Curran dus vaststelt dat Ratzinger zich als paus op een duidelijk andere wijze manifesteert dan als Prefect van de Congregatie voor de Geloofsleer, verwacht hij toch geen beduidende wijziging in diens belangrijkste standpunten, laat staan in de kerkelijke leer. “Maar door de nieuwe context van zijn rol als bisschop van Rome komen, waar het die vaststaande standpunten betreft, de nadruk en de prioriteiten wel wat anders te liggen.”