30-3-2007 / Mysterieuze particulier schenkt kruiswegstatie |
BERGEN OP ZOOM - Als het ware een godswonder. Een uit het oog verloren kruiswegstatie keert na decennia weer terug naar een Bergs godshuis.
We schrijven december 2006, zo rond de kerst. De telefoon van pastor Rud Smit van de parochie Heilige Maagd Maria begint te rinkelen. Uit de hoorn komt goed nieuws. Iemand heeft een kruiswegstatie in de aanbieding. Of Smit er iets mee kan. "Jazeker", klinkt er aan de andere kant van de lijn, "maar waar komt-ie eigenlijk vandaan?", vraagt de pastor. Vermoedelijk uit de kapel van het voormalige Karmelietessenklooster aan de Halsterseweg dat in de jaren zeventig plaats moest maken voor appartementjes. De staties kwamen in particuliere handen en verdwenen tientallen jaren uit beeld. Smit is niet honderd procent zeker of de staties echt uit de het oude klooster van de Zusters van de Karmel afkomstig zijn, omdat de parochie nog geen onderzoek heeft gedaan naar de levensweg van de kruisweg. De voormalige eigenaar weet het ook niet. In de kapel waar de statiestukken hingen, kon niet iedereen zomaar binnenwandelen. Het was een zeer gesloten nonnengemeenschap. Sommigen kwamen praktisch hun hele leven niet buiten de deuren van het klooster. "Het is dus lastig om vast te stellen of de statiestukken daadwerkelijk daar vandaan komen", weet Smit. De pastor schakelde de hulp in van een aantal misdienaren. Toen zij nog misdienaartjes waren, hadden ze wel toegang tot de kapel. En jawel hoor, zij herkenden de kruisweg.
Tijdens het telefoongesprek stelt de particulier - de pastor wil niet zeggen wie het is - ook een voorwaarde. De honderd jaar oude stukken moeten een plek krijgen in de Gertrudiskerk.
"Geen probleem", meldt Smit, "maar ik kan ze geen permanente plek geven", vertelt hij de mysterieuze eigenaar. De kruisweg, die bij hem in huis hing, is namelijk alleen tijdens speciale themaweken te aanschouwen. "Zie het als een kerststal die je met Kerstmis opzet en daarna weer op zolder opbergt."
Tijdens de passietijd hangen de ongeveer honderd jaar oude stukken in de Bergse kerk. Deze periode van twee weken loopt van passiezondag tot paasavond. Het lijden en sterven van Jezus wordt herdacht. Die week loopt van palmzondag tot aan paaszondag. Nu staan de veertien relikwieën netjes achter elkaar gesorteerd in een bomvol opberghok in de Gertrudiskerk. "De kwaliteit van de kruisweg is nog steeds goed. Er moet nog wel een mooie opbergdoos komen. Het zou zonde zijn als de stukken beschadigen", vertelt koster John Zandee. Op de plank erboven zit een beeld van een van de drie koningen. Hoe ironisch: de staties beelden de laatste vierentwintig uren van Jezus uit, terwijl de koningen kort na zijn geboorte naast de kribbe stonden. Het kan allemaal in de Gertrudis.
In diezelfde kerk is er op Goede Vrijdag (6 april) tijdens de middagdienst speciale aandacht voor de antieke stukken.
Het is overigens niet de eerste kruisweg waar Smit de hand op weet te leggen. Twee jaar geleden kreeg hij ook al een aanbieding binnen. Deze afgebeelde laatste uren van Christus kwamen uit de kapel van het Schippersinternaat in Oud Gastel.
Die relikwieën hebben nu een eigen stekkie op het balkon van de kerk van de Goddelijke Voorzienigheid in wijk Oost. Daar wordt deze vrijdag nog de kruisweg gebeden. Iets wat volgens Smit in de zuidelijke landen in de veertigdagentijd op alle vrijdagen wordt gedaan. Dit is een periode van veertig dagen tussen Aswoensdag en Pasen ter voorbereiding op het paasfeest, ook wel de vastentijd genoemd.
Op meer plekken in de stad wordt met goede vrijdag de kruisweg gebeden. Onder andere in de Lourdeskerk en in de H. Hartkerk. Op het Lambertijnenhof is er een speciale kinderkruisweg.
Wat is een kruiswegstatie eigenlijk?
Een kruiswegstatie is een schilderij of reliëf dat een scène uit de lijdensweg van Jezus en zijn stervensproces uitbeeldt.
Een kruisweg bestaat uit veertien delen. Het begint bij de ter dood veroordeling van Jezus. Op de laatste statie wordt hij in zijn graf gelegd.
In 1741 werd de kruisweg verplicht in alle rooms-katholieke kerken.
Bron: BN De Stem
