16-5-2007 / Column / Alois Trouwhand : Edith Stein, gekozen voor God |
Een moderne heilige: Edith Stein. Wie is zij? Edith Stein werd op 12 oktober 1891 in Wroclaw (Polen) in een joods gezin geboren. Edith bekeerde tot het katholieke geloof na het lezen van een autobiografie van Teresia van Avila. Dit boek haalde zij bij toeval uit de boekenkast van een goede vriendin en na het lezen, sprak ze uit: Dit is de Waarheid. Op dat moment bekeerde Edith zich tot het katholieke geloof. Ze werd op 1 januari 1922 in de St. Martin kerk in Bad Bergzabern gedoopt. Deze bekering tot het katholieke geloof is bepalend voor de keuzes die zij verder maakte in haar leven. Bij iedere keuze betrok ze God. Voor iedere keuze bad ze tot God:
“Het geloof geeft daarop antwoord,
Waar de bronnen van kracht te vinden zijn.
God verlangt niets van de mens
Zonder hem tegelijkertijd de kracht daarvoor te geven.
Het geloof leert het,
En de levenservaring vanuit het geloof bevestigt dit.”*
Vervolgens heeft Edith jarenlang lesgegeven aan een meisjeslyceum in Speyer en groeit zij in die jaren in haar geloof. Op 14 oktober 1933 trad ze in bij het Karmelklooster in Keulen. Bij haar intreding koos ze voor haar nieuwe naam: Teresa a Cruce. In de tijd dat zij ingetreden is, komt het nationaal-socialisme in Duitsland op gang. Dit heeft grote gevolgen in de jaren erna, als heel Europa zucht onder de Tweede Wereldoorlog. Edith heeft haar eigen joodse geloof nooit verloochend, sterker nog: zij heeft zich altijd nauw verbonden gevoeld met ‘haar volk’. Omdat de oorlog te veel een bedreiging voor haar werd, werd ze in 1938 overgeplaatst naar het Karmelklooster in Echt, Limburg. Hier leeft ze een relatief onbekend en heeft ze een beschermd bestaan.
Door een publicatie vanuit de katholieke kerk in Nederland op het nationaal-socialisme, nemen de Duitsers in de Tweede Wereldoorlog wraak op de katholieke kerk. Zo worden tal van priesters, monniken en kloosterzusters weggevoerd naar concentratiekampen. Zo ook Edith en haar zus Rosa, die inmiddels ook tot het katholieke geloof is bekeerd. Ze twijfelt geen enkel moment om uit solidariteit voor het joodse volk mee te gaan. Op 2 augustus 1942 werd zij overgebracht naar het doorgangskamp in Westerbork.
Op 7 augustus 1942 wordt ze uiteindelijk op transport naar Auschwitz gezet, waar zij op 9 augustus 1942 direct werd vergast. Samen tussen haar joodse zusters en broeders laat zij het leven.
“Ik ben ervan overtuigd,
Dat God niemand voor
Hemzelf tot zich roept.
En dat Hij overdadig
is met betrekking tot
een blijk van liefde,
Als hij een ziel tot zich neemt.”*
Edith Stein werd op 1 mei 1986 zalig verklaard en in 1997 heilig verklaard. Edith Stein is tegenwoordig de patrones van Europa. Edith Stein, bid voor ons.
Alois Trouwhand
* Vertaald uit het Duits - Entscheidung für Gott – Die Taufe Edith Steins, 1991
