1-5-2007 / CMC Mensen met een Missie bestaat 75 jaar |
DEN HAAG - De katholieke missionaire ontwikkeling-sorganisatie CMC Mensen met een Missie bestaat 75 jaar. Ze waren ‘globalisten van het eerste uur’, staat in het jubileumboekje. ,,Kleinschaligheid, een pioniersgeest en de wil om over grenzen heen te kijken’’, is voor directeur Manon Vanderkaa de essentie voor de organisatie.
Dialoog en trouw zijn sleutelbegrippen voor het CMC. ,,Wij zijn niet van invliegen, geld droppen en vertrekken’’, verklaart Vanderkaa. ,,Het gaat ons om de opbouw van duurzame gemeenschappen, daar is tijd voor nodig. We investeren in de dialoog met partnerorganisaties met wie we een langdurige relatie aangaan.” Dat betekent ook trouw zijn, niet meteen opstappen als het even minder gaat. ,,Dat maakt ons tegelijk kwetsbaar, want soms moet je van tevoren opgestelde plannen laten varen.’’ Dat staat wel eens haaks op de Nederlandse context van vasthouden aan plannen en meetbaar maken van directe resultaten. ,,Onze uitdaging is dat we wel degelijk met resultaten kunnen komen. Die moeten we dan wel formuleren op een wijze die recht doet aan de werkwijze van onze partners.’’
Globalisten
Ter gelegenheid van het 75-jarig bestaan is een boekje uitgegeven dat als ondertitel Globalisten van het eerste uur draagt. Het is een verwijzing naar de missionarissen, die uit hun vertrouwde omgeving wegtrokken om levenslang ‘migranten voor God’ te worden. Om hen en hun missiewerk te ondersteunen werd in 1931 CMC opgericht, destijds onder de naam Centraal Katholiek Koloniaal Bureau. Sindsdien behartigt CMC de belangen van de Nederlandse missionarissen en hun religieuze instituten.
De omslag naar een missionaire ontwikkelingsorganisatie kwam in de jaren zestig. ,,Toen veranderde de kerk in Latijns-Amerika van een bondgenoot van de machthebbers tot een optie voor de armen’’, vertelt Jos van Gennip, die van 1967 tot 1976 directeur was van het CMC. ,,Het Vaticaan kwam met de encycliek Populorum Progressio, die het belang van integrale ontwikkeling en het werken aan gerechtigheid en vrede onderstreepte.’’
De huidige senator voor het CDA staat bekend als een van de invloedrijkste mensen op het terrein van ontwikkelingssamenwerking. Hij vertelt met veel genoegen over die periode. ,,Het waren gloriejaren, waarin wij konden meeliften op het succes daarginder om hier het ontwikkelingswerk groot te maken. Het waren ook jaren van pijnlijke keuzes, van religieuzen die in conflict kwamen met hun familie, hun bisschop, hun congregatie, dat vroeg moed.’’
Het CMC werd dé voorloper van het medefinancieringsprogramma. In 1964 verleende het Rijk voor het eerst medefinanciering aan katholieke organisaties, aan het protestantse ICCO en aan het niet-kerkelijke Novib. In 1968 slaagde Van Gennip erin dat niet langer ambtenaren, maar het CMC en ICCO zelf over de projecten konden beslissen. ,,We hadden krediet opgebouwd door het werk van de missionarissen. Bijna iedere katholieke familie kende wel iemand in de missie. Die kwam dan thuis met al die verhalen, over de missie, maar ook over de bouw van scholen en ziekenhuizen. Dat gaf katholieken een wereldwijde outlook.’’
Heimwee
De tijden zijn intussen ingrijpend veranderd. Van Gennip spreekt over ,,het drama van 2007.’’ Niemand is meer geïnteresseerd in het buitenland, in de derde wereld. ,,Wat we hier nodig hebben is een omgekeerde missionering’’, stelt hij. ,,De realiteit moet terug naar Nederland. Er zijn nog steeds martelaren die kiezen voor de armen, breng die duizenden getuigenissen terug als medicijn tegen de wal van angst, het in zichzelf gekeerd zijn.’’
Ook al begrijpt hij dat het verlies van zekerheden, van het gevoel beschermd te zijn, geleid hebben tot heimwee naar de tijd ‘dat geluk nog heel gewoon was’, dom is het wel, vindt Van Gennip. ,,Juist nu moeten we wereldwijd alle krachten inzetten voor een nieuwe benadering van het behoud van de schepping en de humanisering van de globalisering. Dat is het paradigma voor de komende tijd.’’
Het CMC ziet zichzelf als representant van een mondiale beweging die deze doelen nastreeft, met daarin plaats voor religie, katholicisme, getuigenis en wederzijdse steun. ,,Als christen moet je solidair zijn met de armen’’, beschrijft Van Gennip zijn beeld van de toekomst. Hij merkt dat de weerzin tegen religie de laatste jaren in Nederland is verminderd. ,,Zo is de cyclus over religie en ontwikkelingssamenwerking aan de Vrije Universiteit een groot succes. Veel jonge mensen zoeken naar spiritualiteit, naar gebed en meditatie, naast het verbeteren van de wereld.’’
Humanisering houdt ook in dat er geïnvesteerd moet worden in de dialoog tussen wereldgodsdiensten. Van Gennip: ,,Het is een fatale vergissing om het vijanddenken te richten op de islam. We moeten zoeken naar gezamenlijke ijkpunten. Het pure secularisatiemodel is typisch westers. Dat model willen opleggen aan het Zuiden kan niet.’’
Ook voor Manon Vanderkaa staat vast dat er gesprekken moeten worden gevoerd over identiteit en inspiratie, ook met niet-christelijke organisaties. ,,Het CMC is onderdeel van de katholieke geloofsgemeenschap. Samen geven we het geloof steeds opnieuw vorm, als een schakel in de keten. Vanouds is het CMC beïnvloed door de bevrijdingstheologie uit Latijns-Amerika. Ook nu werken er in Afrika en Azië mensen op andere manieren aan bevrijding. Het gaat uiteindelijk om de menselijke waardigheid en om de gemeenschap. Dat is de betekenis van ‘geschapen naar Gods evenbeeld’.’’
Bron: Friesch Dagblad
