30-5-2007 / Colum / Alois Trouwhand : Doneert u vrijdag bij BNN? |
Markos Kyprianou is de EU-commissaris van Gezondheid. Vandaag meldt de online krant EUObserver dat hij graag ziet dat er een Europees donorcodicil komt. Alle lidstaten kampen met donortekorten, 40.000 mensen op een wachtlijst, en dat terwijl wel een meerderheid van de mensen een orgaan zou willen doneren. Niet geheel toevallig, komt dit bericht deze week naar buiten.
Want vrijdag start een nieuw controversieel programma bij BNN dat wereldnieuws is voordat het op de buis is geweest. Na Spuiten en slikken, wat na verloop van tijd eigenlijk alleen maar tegenviel door herhaling en puberaal gedrag, verschijnt de Grote Donor Show. Bij voorbaat omstreden vanwege de aankondiging waar het om draait.
De ongeneeslijke zieke 37-jarige Lisa mag kiezen wie van drie nierpatiënten een nier van haar krijgt.
En uiteraard mag je thuis meedoen. Via sms’jes mag je Lisa adviseren wie van de drie ze moet kiezen. De reden waarom het televisieprogramma wordt uitgezonden is, dat vijf jaar na de dood van oprichter Bart de Graaff van BNN het nog steeds moeilijk is om aan donoren te komen.
Na de opwinding over een aap, is er nu nog niets uitgezonden, maar is de opwinding nog groter. Het CDA vindt het idee ‘verkeerd en verwerpelijk’. Joop Atsma roept twee ministers naar de Kamer om het programma te verbieden. Plasterk vindt het ‘onethisch’. De Christenunie en SGP steunen het voorstel van het CDA. Niet alleen de Nederlandse politiek, maar gisteren riep ook Brussel uit dat het ‘tamelijk slechte smaak’ is om zo met vraagstukken van leven en dood om te gaan. Ook de internationale pers valt, na Big Brother, opnieuw uit naar Nederland en wat daar niet allemaal gebeurt. De BBC, CNN, en de Times of India halen uit. The Times heeft het over een ‘macabere test’.
Op de site van de Grote Donor Show kun je verdere motivatie lezen. “Maar even serieus, wil iedereen die een donorcodicil heeft ingevuld nu zijn vinger opsteken? Right! Dat zijn er niet zo veel. BNN is klaar met praten, het is tijd voor actie! In De Grote Donorshow kiest een ongeneeslijk zieke vrouw uit drie nierpatiënten wie haar nier krijgt. Luguber? Nee, dat is de harde werkelijkheid...”
Dus, ter herinnering aan Bart de Graaff (die zelf talloze nierdialyses onderging), het onder de aandacht brengen van de problematiek van het tekort aan donoren en de hoop dat ‘elke Nederlander tijdens en na de aflevering een donorformulier invult.’
Twee manieren om donoren te zoeken. De politieke wijze van in de ogen van velen log EU-apparaat: een pasje. Een infotainment wijze van in de ogen van velen controversiële publieke omroep. Twee manieren voor een zelfde probleem. De ene is bij voorbaat een roepende in de woestijn – wie heeft er een Nederlands donorcodicil, en weet je uit hoe je er aan kunt komen?. De tweede roept zodanig heftige reacties op, dat er een smet op het uiteindelijke doel komt. Van beide gevallen vermoed ik dat het geen oplossing is voor het probleem om wachtlijsten voor ingrijpende orgaanoperaties terug te dringen.
Het standpunt van de kerk is, dat orgaandonaties positief zijn, indien op basis van vrijwilligheid en met instemming van nabestaanden. Ik ben benieuwd wat de Nederlandse bisschoppen van dit initiatief vinden. Lisa’s voorkeur is geheel vrijwillig, en de keuze om dit niet anoniem maar voluit op televisie te doen is nieuw.
Ik spreek hier niet uit of ik voor de Donor Show ben, of tegen. Eenvoudigweg omdat ik het programma niet heb gezien. En een tv-programma dat ik niet gezien heb, daar oordeel ik niet over. Ik denk wel dat het programma past in de tijdgeest van hedendaagse televisie en in die zin niet controversieel is.
Televisie is een democratiemedium waarbij de kijker niet meer wordt opgevoed, maar vermaakt wordt en medevermaak geeft. Reality tv in een entertainment omgeving.
Dat er een onderliggende boodschap en bedoeling aan de Donor Show is, is toe te juichen. Als de kans voor een nierpatiënt enorm toeneemt, dan kan ik mij de persoonlijke keuze voorstellen. Dat het format nieuw en onethisch is, moeten we misschien daarin niet betrekken. Tenzij de beelden van vrijdag het tegendeel bewijzen en het zodanig luguber en onethisch is, dat niemand reageert op de oproep om donor te worden.
Alois Trouwhand
