13-10-2007 / Maria als beeld, theeblad of borduurwerk |
REEUWIJK - Mariabeeldjes van keramiek, glas, hout en plastic. Je kunt het zo gek niet bedenken of het staat er. Geborduurde portretten van Maria, nageschilderde iconen, oud en nieuw, waardevol en kitsch.
Het leek de leden van de nieuw gevormde parochie De Goede Herder in Reeuwijk leuk om eens op een andere manier stil te staan bij het samengaan van de parochies van Reeuwijk-Dorp en -Brug. Dat werd een tentoonstelling van Maria-beeldjes.
,,Niet vanwege de artistieke waarde, maar om eens te laten zien wat mensen thuis hebben staan,’’ zegt één van de drijvende krachten achter de tentoonstelling, Jan de Lange. ,,We wisten niet of er animo voor zou zijn, maar dit hadden we niet verwacht.’’ Dozen vol beeldjes en aanverwante artikelen staan in een zaaltje van gebouw De Ark. Alles keurig genummerd en gerubriceerd, zodat iedereen terugkrijgt wat hij of zij heeft uitgeleend.
Mensenkinderen, er wordt wat verzameld. Noem het en het is er. Van een waardevol origineel ikoon tot een schelp met lichtjes die de gemiddelde Nederlander nog niet in de kelder zou willen hebben. Maria als speeldoosje, het moet kunnen. Het dieptepunt is een plastic Maria die licht geeft in het donker. Maar er staan ook fraai gestileerde glazen beeldjes bij, en hardhouten Maria’s, afkomstig uit missielanden. De waarde loopt uiteen: van een paar cent tot drie-, vierduizend euro. En dan komen deze honderden voorwerpen nog maar uit 56 Reeuwijkse (en een paar Boskoopse en Waddinxveense) woningen.
,,Het is maar net wat de eigenaar er voor waarde aan hecht. Er zijn heel mooie dingen bij, maar ook heel lelijke. Kijk, Maria als theeblad, dat vind ik lelijk. Maar het is wel oud en misschien ook nog waardevol,’’ zegt Jan de Lange.
Het is vooral de oudere generatie die de devotiebeeldjes spaart. ,,Veel wordt gekocht in bedevaartplaatsen als Lourdes. Maar vaak zit er aan zo’n beeldje een heel verhaal vast. Ik ken een vrouw die als jong meisje al haar zakgeld opzij legde om voor zestien gulden een Mariabeeld te kunnen kopen.’’
Dat zul je de huidige generatie niet meer zien doen. ,,Nee, die spaart dit niet meer. De jeugd heeft er geen interesse meer voor. Toch zijn er inzenders bij die hebben gezegd: voorzichtig met dit beeldje, want mijn zoon wil dit later hebben. Maar dan is het voor die zoon meer de emotionele waarde van het beeldje, omdat het van oma of ouders is geweest,’’ zegt Jan de Lange. ,,Dus een zekere nostalgie is er wel.’’
Sommige beeldjes staan al jaren ergens in de kast, maar andere hebben nog steeds een prominente plek in de huiskamer. ,,Eén man wilde zijn beeldje niet uitlenen omdat hij er nog iedere dag een kaarsje bij brandt voor zijn overleden vrouw. Dat respecteren we natuurlijk.’’
Veel beeldjes zijn afkomstig uit bedevaartplaatsen, maar sommige voorwerpen zijn zelf gemaakt. Er is bijvoorbeeld een metalen kokertje te zien waarin iemand een miniatuur Maria heeft weten te peuteren. Anderen hebben iconen nageschilderd naar origineel Russisch voorbeeld. Het is een bonte verzameling. ,,Het geeft vooral ook een beeld van de tijd. Je ziet de beeldjes moderner worden.’’ Het oudste beeldje dateert van 1856.
Er staan ook aanverwante artikelen: rozenkransen, wijwaterbakjes en flesjes met Lourdeswater. Zelf heeft De Lange ook nog een bijdrage. Hij vouwt een papieren lampion uit met daarop de afbeelding van Maria. ,,Zeker vijftig jaar oud. Daar liepen we mee in de processie. Altijd zuinig bewaard.’’
Alles wat op de expositie in De Ark staat is verzekerd. ,,Want ook al zijn sommige dingen misschien in geld niet veel waard, voor de eigenaren zijn ze belangrijk. We zouden dus niet graag willen dat er iets werd gestolen of kapot ging,’’ zegt Jan de Lange.
De tentoonstelling in het kerkelijke gebouw aan ‘t Kerkestuk 1 is van woensdag 17 tot en met zaterdag 20 oktober geopend. Doordeweeks van twee tot acht en op zaterdag van tien tot vier uur. De expositie wordt zaterdag om vijf uur afgesloten met een dienst.En je hoeft helemaal niet katholiek te zijn om je te vergapen aan de dingen die streekgenoten zoal verzamelen.
Bron/lees verder:
AD Groene Hart