Jozef
|
|
Andere namen: Jozef de arbeider
Gedachtenis: 19 maart en 1 mei
Heiligverklaring: onbekend |
Levensbeschrijving
De heilige Jozef, volgens de evangeliën Mattheus en Marcus timmerman in Nazareth, wordt op 19 maart en op 1 mei vereerd. De kerk gedenkt het werkzame leven van de echtgenoot van Maria op 1 mei. Volgens een legende wist Maria niet met wie ze moest trouwen. De hogepriester liet iedere kandidaat zijn wandelstaf in een bak met nat zand vallen. De stok van Jozef begon direct te bloeien.
Het is paus Pius XII (1939-1958) die 1 mei als feestdag in 1955 instelt. Dan is de dag nog bekend als Sint Jozef Opifex. In veel landen is 1 mei de Dag van de Arbeid. De RK-Kerk brengt op deze dag in herinnering wat volgens het christelijk geloof de waarde van de menselijke arbeid is. Werk en het inzetten van je talenten is een eerbetoon aan de gaven van God.
Alles wat we weten van de echtgenoot van Maria en pleegvader van Jezus komt uit de Heilige Schrift. In het eerste hoofdstuk van het evangelie volgens Mattheus kun je lezen: "De herkomst van Jezus Christus was deze. Zijn moeder Maria was verloofd met Jozef, en voordat ze bij elkaar gingen wonen, bleek zij zwanger te zijn van de heilige Geest. Jozef, haar man, was een rechtvaardige. Omdat hij haar niet in opspraak wilde brengen, kwam hij op de gedachte om in stilte van haar te scheiden. Terwijl hij dit overwoog, verscheen hem in een droom een engel van de Heer, die zei: 'Jozef, zoon van David, wees niet bang uw vrouw Maria bij u te nemen, want wat bij haar tot leven is gewekt, is van de heilige Geest.' (...) Toen Jozef uit zijn slaap wakker werd, deed hij zoals de engel van de Heer hem had opgedragen. Hij nam zijn vrouw bij zich en hij had geen gemeenschap met haar voordat zij een zoon baarde. Hij gaf Hem de naam Jezus."
We weten dat hij timmerman was, een arbeider, in Nazareth (Mt. 13, 55). Hij was niet rijk, want wanneer Jozef en
Maria Jezus meenemen naar de tempel kan hij geen lam offeren, maar een koppel duiven.
Lucas en Mattheus zijn het niet eens over de afkomst van Sint Jozef. Maar, beide schrijvers geven aan dat hij een zoon van David, koning van Israel was. En ook de engel die in zijn droom verschijnt, noemt Jozef "zoon van David".
Jozef is een zorgzame man. Hij wil van Maria scheiden na de ontdekking dat zij zwanger is. Hij wil dit in stilte doen, om Maria te beschermen, wetende dat vrouwen in die tijd konden worden gestenigd wegens overspel. Hij is ook een gelovig man, dienend aan wat God ook aan hem vraagt. Als de engel opnieuw aan Jozef verschijnt (Mt. 2, 13-2,3) om te vertellen dat er gevaar voor het gezin dreigt, aarzelt hij niet om alles achter zich te laten - familie, vrienden, al hun bezit, om naar een voor hen vreemd en ver land (Egypte) te vluchten. Ze wachtten in Egypte totdat de engel vertelt dat het veilig is om terug te keren.
Volgens veel historici is het aannemelijk dat Jozef overleed voordat Jezus zijn openbare leven aanving. Jozef komt immer niet voor in Jezus' publieke leven, bij zijn dood en verrijzenis. We zouden veel van Jozef willen weten: waar en wanneer is hij geboren? Waar en wanneer overleed hij? Hoe bracht hij zijn leven door? Het belangrijkste dat de H. Schrift ons nalaat is heel belangrijk: Jozef was "een rechtvaardige" (Mt. 1, 18)
Patronage
Boven alles is Jozef de patroon van de Rooms Katholieke Kerk Verder is Jozef patroonheilige van: (pleeg)kinderen en de jeugd, wezen, echtparen, opvoeders en christelijke gezinnen. Timmerlieden, meubelmakers en natuurlijk de arbeiders en zij die tegen het communisme vechten. Voor begrafenisondernemers, stervenden en voor een zalige dood. Hij wordt aangeroepen bij hopeloze zaken, bij twijfel, verleiding of andere moeilijke zaken en bij oogaandoeningen. Vanwege de vlucht naar Egypte ook tegen woningnood (overnachting in de stal) of voor woningzoekenden, asielzoekers en reizigers. Een flink aantal landen hebben Jozef als landspatroonheilige: België, Korea, Peru, Oostenrijk, Canada, Mexico en Vietnam. Maar ook een aantal steden en streken als Florence, Turijn en het eiland Sicilië.
Attribuut
Vaak is Jozef te zien in ambachtskleding met gereedschap (hamer, werkbank, winkelhaak, zaag, e.d.), of met een mantel, sandalen en Jezus op zijn arm. Hij is vaak een oudere man met baard en een kalend hoofd, met een witte lelie of een bloeiende staf in zijn hand (vanwege de legende). Soms ook met twee duiven conform de evangelietekst uit Mattheus.
