Statuten van de Nederlandse Bisschoppenkonferentie (1986)
Hieronder volgt de integrale wetstekst van de Statuten van de Nederlandse Bisschoppenkonferentie, zoals het is vastgesteld op 23 augustus 1986.
STATUTEN VAN DE NEDERLANDSE BISSCHOPPENKONFERENTIE
I Wezen en doelstelling
1. De Nederlandse Bisschoppenkonferentie, een door de Apostolische Stoel opgericht permanent instituut, is de vergadering van de bisschoppen van Nederland door een band van affectieve en effectieve communio met elkaar verbonden om bepaalde pastorale taken ten dienste van de christenen in hun gebied gezamenlijk uit te oefenen ter bevordering van het hogere goed, dat de Kerk de mensen aanbiedt, vooral door vormen en methoden van apostolaat, welke goed overeenkomen met omstandigheden van tijd en plaats, volgens de normen van het recht (cann. 447, 449, § 1).
2. "De Bisschoppenkonferentie bezit van rechtswege rechtspersoonlijkheid" (can. 449, § 2).
II Samenstelling en structuur
3. Van rechtswege maken deel uit van de Bisschoppenkonferentie alle diocesane bisschoppen, degenen die rechtens aan hen gelijkgesteld zijn, de bisschoppen-coadjutoren en de hulpbisschoppen, en de andere titulair- bisschoppen die krachtens mandaat van de Apostolische Stoel of van de Bisschoppenkonferentie binnen de Nederlandse kerkprovincie een bijzondere functie uitoefenen; zij allen hebben een beslissende stem (can. 448, § l; 450, § l; 454, §§ 1 en 2).
4. Hoewel de gezant van de Paus van rechtswege geen deel uitmaakt van de Bisschoppenkonferentie, zal hij, gezien zijn bijzondere taak in de kerkprovincie jaarlijks tenminste voor twee zittingen van de Bisschoppenkonferentie worden uitgenodigd. Het spreekt vanzelf, dat hij krachtens een speciaal mandaat van de Apostolische Stoel of op uitnodiging van de conferentie zelf ook bij andere zittingen van de Bisschoppenkonferentie aanwezig kan zijn.
5. De Bisschoppenkonferentie kent de volgende organen:
De plenaire vergadering van bisschoppen, de permanente raad van bisschoppen, het algemeen secretariaat van de Bisschoppenkonferentie en de bisschoppelijke commissies door de Bisschoppenkonferentie voor een bepaald doel ingesteld (can. 451).
6. De plenaire vergadering van bisschoppen kiest uit haar midden voor de duur van vijf jaar haar voorzitter en haar vice-voorzitter, die bij ontstentenis van de voorzitter diens taak waarneemt (can. 452, § 1).
7. De plenaire vergadering van bisschoppen kiest uit haar midden voor de duur van vijf jaar een bisschop die met de voorzitter en de vice-voorzitter de permanente raad van bisschoppen vormt (can. 451).
8. De plenaire vergadering van bisschoppen benoemt de secretaris-generaal die, onder leiding van de voorzitter, aan het hoofd staat van het algemeen secretariaat van de Bisschoppenkonferentie (can. 452, § 1); hij wordt voor vijf jaar benoemd en kan voor vijf jaar worden herbenoemd.
9. 9. De plenaire vergadering van bisschoppen benoemt de leden van de bisschoppelijke commissies. Elke bisschoppelijke commissie heeft een door de plenaire vergadering van bisschoppen gekozen bisschop als voorzitter. Voorzitterschap en lidmaatschap van een bisschoppelijke commissie gelden voor vijf jaar.
10. De Bisschoppenkonferentie kan adviseurs benoemen, blijvend of voor bepaalde gelegenheid, naar gelang van de omstandigheden.
III. Bevoegdheden en taken
11.1 De Bisschoppenkonferentie isb evoegd tot:
1. het uitvaardigen van algemene decreten (can. 455) en instructies (can. 34);
2. het stellen van bestuurshandelingen in afzonderlijke gevallen;
3. het verlenen van rechtens omschreven medewerking aan handelingen van derden.
11.2 De Bisschoppenkonferentie heeft voorts de opdracht contacten met andere bisschoppenkonferenties te onderhouden (can. 459, § 1).
12.1 Beslissingen van de Bisschoppenkonferentie hebben krachtens de bevoegdheden van art. 11.1, 1-3, rechtskracht, indien ze met de vereiste meerderheid genomen zijn volgens art. 24, 1-2 en 25, 1-3.
12.2 De Bisschoppenkonferentie kan slechts algemene decreten uitvaardigen:
1. in de gevallen waarin het algemeen recht bepaald heeft;
2. in de gevallen waarin een bijzonder mandaat van de Apostolische Stoel hetzij motu proprio hetzij op verzoek van de Bisschoppenkonferentie dit bepaald heeft (can. 455, § 1).
13.1 In gevallen waarin noch het algemeen recht noch een bijzondere opdracht van de Apostolische Stoel de macht, overeenkomstig art. 12.2, tot het uitvaardigen van algemene decreten aan de Bisschoppenkonferentie verleend heeft, blijft de bevoegdheid van iedere diocesane bisschop onverminderd behouden, en kan de konferentie of haar voorzitter niet namens alle bisschoppen handelen, tenzij de bisschoppen afzonderlijk hun toestemming gegeven hebben (can. 455, § 4).
13.2 "Iedere diocesane bisschop neemt in de regel de beslissingen van de Bisschoppenkonferentie", waarover in art. 13.1 gesproken wordt, "over omwille van de eenheid en liefde ten aanzien van zijn broeders in het bisschopsambt, tenzij zware redenen in de weg staan, die hij voor God overweegt" (Directorium voor de pastorale bediening van bisschoppen nr. 212; Bijz.Syn.Biss.Ned. 1980, n. 14).
14. De permanente raad van bisschoppen heeft tot taak:
1. gehoord de meningen van de bisschoppen in zaken die in de plenaire vergadering van bisschoppen behandeld worden, voor te bereiden (can. 457);
2. nauwlettend zorg te dragen voor de juiste uitvoering van de in de plenaire vergadering van bisschoppen genomen beslissingen;
3. leiding geven aan het werk van het secretariaat van de Bisschoppenkonferentie (can. 458).
15. De voorzitter van de Bisschoppenkonferentie heeft tot taak:
1. de plenaire vergadering en de permanente raad van bisschoppen voor te zitten (can. 452, § 2)
2. de Bisschoppenkonferentie in en buiten rechte te vertegenwoordigen, met inachtneming van art. 13.1;
3. het verslag van de plenaire vergaderingen en, indien zij er zijn, de documenten en algemene decreten in de zin van artikel 11.1.1 via de gezant van de Paus aan de Heilige Stoei te zenden opdat deze er kennis van kan nemen en in het geval van algemene decreten deze kan bekrachtigen (can. 456).
16. Het algemeen secretariaat heeft tot taak:
1. Het verslag te maken van alle handelingen en beslissingen van de plenaire vergadering en van de permanente raad van bisschoppen en dit verslag aan alle leden van de konferentie te doen toekomen; ook andere acten te schrijven waarvan de samenstelling hem is opgedragen door de voorzitter van de Bisschoppenkonferentie of de permanente raad van bisschoppen (can. 458, nr. 1);
2. waar nodig, het werk van de bisschoppelijke commissies te coördineren;
3. aan de naburige Bisschoppenkonferenties de acten en documenten te doen toekomen waarvan de Bisschoppenkonferentie in plenaire vergadering of de permanente vergadering van bisschoppen besloten heeft deze aan hen toe te zenden (can. 458, nr. 2, 459, § 1);
4. het archief van de Bisschoppenkonferentie te bewaken.
17.1 Ter voorbereiding en uitvoering van uitspraken en beslissingen van de Bisschoppenkonferentie wordt het algemeen secretariaat van de Bisschoppenkonferentie samengesteld uit een voldoende aantal medewerkers, die de secretaris-generaal ten dienste staan.
17.2 De secretaris-generaal van de Bisschoppenkonferentie heeft de leiding over het algemeen secretariaat van de Bisschoppenkonferentie en over de afzonderlijke afdelingen hiervan.
18. Bisschoppelijke commissies hebben tot taak vraagstukken te bestuderen, die betrekking hebben op de taak van de Kerk in Nederland vooral die welke door het algemeen recht worden voorgeschreven overeenkomstig de taakomschrijving door de Bisschoppenkonferentie bepaald, voorstellen te doen aan de Bisschoppenkonferentie, contacten te onderhouden met de op haar terrein werkzame organen en de konferentie verslag te doen van haar verrichtingen.
19. Adviseurs hebben tot taak vraagstukken te bestuderen en voorstellen te doen aan de Bisschoppenkonferentie overeenkomstig de door deze conferentie bepaalde taakomschrijving.
IV. Werkwijze
20. De Bisschoppenkonferentie houdt tenminste viermaal per jaar een plenaire vergadering; bovendien als bijzondere omstandigheden dit vereisen (can. 453), op uitnodiging van de voorzitter of op verzoek van twee leden van de Bisschoppenkonferentie.
21. Alle leden van de Bisschoppenkonferentie dienen aan de plenaire vergadering deel te nemen en hebben zitting met gelijke rechten. Een diocesane bisschop kan in geval van ontstentenis een vicaris-generaal afvaardigen; deze heeft beslissende stem (can. 131, §§ 1-3; 133, §§ 1-2).
22. De permanente raad van bisschoppen draagt er zorg voor, dat de agenda van de vergadering tezamen met de noodzakelijke documenten tijdig voor de vergadering aan alle leden van de Bisschoppenkonferentie alsook aan de gezant van de Paus toegezonden wordt.
23. Beslissingen van de Bisschoppenkonferentie dienen zoveel mogelijk unaniem te worden genomen.
24.1 Algemene decreten in de zin van artikel 11.1, 1 moeten met tenminste tweederde van de stemmen van de stemgerechtigde leden van de Bisschoppenkonferentie in een plenaire vergadering worden aanvaard (can. 455, § 2).
24.2 Indien deze decreten met slechts tweederde van de stemmen van de stemgerechtigde leden worden aanvaard, moet in de volgende plenaire vergadering met tenminste twee derde van de stemmen van de aanwezige stemgerechtigde leden beslist worden of het opportuun is deze decreten uit te vaardigen en af te kondigen.
24.3 Algemene decreten krijgen kracht van wet na bekrachtiging door de Apostolische Stoel en na wettige afkondiging (can. 455, § 2).
25.1 Beslissingen inzake instructies volgens artikel 11.1, 1 en beslissingen in de zin van artikel 11.1, 2-3 worden genomen met absolute meerderheid van stemmen van de aanwezige stemgerechtigde leden van de bisschoppenconferentie in een plenaire vergadering waaraan tenminste de meerderheid van de stemgerechtigde leden deelneemt (can. 119, nr. 2). "Indien na twee stemmingen de stemmen staken kan de voorzitter door zijn stem de kwestie beslechten" (can. 119, nr. 2).
25.2 Beslissingen inzake de benoeming van personen geschieden volgens can. 119, nr. 1.
25.3 Indien de voorzitter daartoe voldoende reden aanwezig acht kunnen stemmen ook schriftelijk of middels een procurator worden uitgebracht bij beslissingen in de zin van artikel 11.1, 2-3.
26. De wijze waarop beslissingen in de zin van de artikelen 24, 1-3 en 25, 1-3 worden afgekondigd en het tijdstip waarop zij rechtskracht krijgen, wordt door de Bisschoppenkonferentie zelf bepaald (can. 455, § 3).
V. Geldmiddelen
27. De geldmiddelen van de Bisschoppenkonferentie worden verkregen uit bijdragen, te betalen door de afzonderlijke diocesen, naar evenredigheid met het aantal katholieke gelovigen per diocees, en uit schenkingen, voortvloeiend uit erfenissen, uit legaten en andere toevallige baten; al deze geldmiddelen dienen correct geadministreerd te worden.
VI. Slotbepalingen
28. Deze door de Apostolische Stoel bekrachtigde statuten kunnen door de Bisschoppenkonferentie met inachtneming van can. 454, § 2 en artikel 24.3 niet gewijzigd worden, tenzij na nieuwe bekrachtiging door de Apostolische Stoel.
29. Andere reglementen van de Bisschoppenkonferentie of haar organen dienen de bepalingen van deze statuten in acht te nemen.
30. De authentieke interpretatie van deze statuten komt toe aan de plenaire vergadering van bisschoppen van de konferentie. Deze interpretatie heeft echter geen verplichtend karakter dan nadat zij, door de Heilige Stoel bekrachtigd, op wettige wijze is afgekondigd.
23 augustus 1986
