Biechten?
Nog maar 9 procent van de katholieke gelovigen biecht regelmatig. Het imago van de biecht moet verbeteren, vindt bisschop Hurkmans. Is de biecht nog te redden? Of belijden we onze schuld liever voor onszelf? Of juist in het openbaar?
Gerard Reve, katholiek schrijver: 'Biechten is uit de mode, behalve in primitieve gebieden als Italie. Ik vind de biecht een goed instituut. Alles wat de mensen rust en vrede geeft, is positief. Zolang mensen behoefte hebben om te biechten, moet die mogelijkheid bestaan. Persoonlijk acht ik het ondenkbaar dat iemands zonden na de biecht zomaar vergeven zijn; mijn laatste biecht was alweer twee jaar geleden. Ik heb lelijke dingen gedaan in mijn leven, maar ze waren niet de moeite van het biechten waard. Toen ik katholiek werd, dacht ik dat ik elk jaar moest biechten. Maar als je naar een priester gaat, zegt hij: 'Dat hoeft niet meer.' Ze zitten er niet meer op te wachten. God zegene u.'
J. Terlingen, priester bij de abdij van Berne in Heeswijk (Noord-Brabant): 'Een klooster niet meegerekend, neem ik nauwelijks nog de biecht af, hoogstens een of twee keer per jaar. Alleen de nonnen doen elke maand een devotiebiecht. We organiseren gemeenschappelijke boetevieringen. Een in de advent en een in de vastentijd voor Pasen. Daar komen zo'n 150 mensen op af. Het geldt waarschijnlijk niet als sacrament, maar daar maak ik me niet druk over. De biecht hoeft niet weg. Persoonlijk zou ik nog te biecht gaan bij iets dat ik mezelf zwaar aanreken. Dat is voor mij de enige manier om in het reine te komen.'
F. Rutten, voormalig secretaris-generaal bij het ministerie van Economische Zaken, biecht elke maand: 'Natuurlijk is de biecht niet uit de tijd. We zijn toch nog steeds niet zonder zonde? Biechten is een plezierige ervaring. Een aantal priesters en parochieverenigingen heeft de biecht zwart gemaakt. Hun houding van 'er is helemaal geen hel', demotiveert mensen om te biechten. Ik zeg niet dat priesters met hel en verdoemenis moeten dreigen, maar doordat de mensen geen schuldbesef meer hebben, is de bestaansgrond van de biecht verdwenen.'
H. Baars, voorzitter van de 8-mei-beweging: 'Als jongen in Den Haag ging ik elke maand met de klas biechten. Ik heb vaak zitten denken wat ik in godsnaam zou gaan vertellen. Er was een boekje met zonden en daar pikte je uit wat je nog niet had gehad. De meeste mensen geloven nu niet meer dat je zonden zijn vergeven als je hebt gebiecht. Daarom wordt het nauwelijks meer gedaan. Ik hecht meer aan het persoonlijke gesprek over jezelf, schuld, God en vergeving.'
S. Mahlmann, ex-pastoor in Schiedam, Utrecht en Rotterdam van de orde der Dominicanen: 'Officieel moet er van de kerk maar een keer per jaar met Pasen gebiecht worden. Maar in het verleden werd iedereen onder zware druk gezet om steeds weer kleine onvolmaaktheden te gaan biechten. Ik voer liever gesprekken over hoe iemand met de medemens omgaat, want daar draait het om in het leven.'
Catherine Keijl, presentatrice van het programma Catherine op RTL 4: 'Ik merk dat mensen veel behoefte hebben om te praten over wat ze dwars zit. Ze willen erkenning voor hun probleem en dat er serieus naar ze wordt geluisterd. De kerk zou daar met de biecht op in kunnen spelen. Ze moeten niet in zo'n zwart hokje met een hekje gaan zitten. De priester moet een arm om je kunnen heenslaan als je moet huilen. In de kerk zouden de problemen van alledag in gewone woorden aan bod moeten komen.'
M. ter Borg, godsdienstsocioloog: 'De psychotherapie is een moderne variant van de biecht. Ook televisieprogramma's als Het spijt me zijn een soort moderne biecht. Het merkwaardige verschijnsel dat mensen zich opgelucht voelen als ze over hun diepste zielenroerselen vertellen, ligt hieraan ten grondslag. Tot de twaalfde, dertiende eeuw, biechtten christenen collectief. Daarna is de hoorbiecht gekomen. De kerk kreeg meer greep op de gelovige. De biecht heeft de beschaving vooruit geholpen. Wanneer een vrouw opbiechtte dat ze geslagen werd door haar man, ging de priester naar hem toe en vertelde hem dat hij op moest houden.'
K. van der Kamp van het Landelijk Dienstencentrum Samen op Weg: 'De protestanten hebben ook de biecht. Calvijn heeft de persoonlijke biecht verruild voor een gemeenschappelijke boetedoening. In elke dienst zit iets van verootmoediging, de schuldbelijdenis en de genade. Verder kent de protestante kerk de traditie van het persoonlijk huisbezoek. Dus juist andersom als bij de katholieken, die naar de kerk moeten om over de zonden te praten.'
Antoine Bodar, priester, werkt in Rome aan een boek over onder andere de biecht: 'Biechten is je uitspreken over wat je beweegt. Tegenwoordig doen mensen dat bij een psychiater. Dat kost veel geld. Bij een priester kan dat veel goedkoper.'
(bron: De Volkskrant, 16-12-1999)
