Nicolaas, bisschop

Andere namen: Sinterklaas, Sint Niklaas, Sinter Niklaas, Santa Claus Gedachtenis: 6 december Heiligverklaring: - * Patara (Turkije) ca. 270 na Chr. + Myra, 343 na Chr.

Levensbeschrijving

Over het leven van Nicolaas is maar weinig bekend. Hij wordt als zoon van rijke ouders, Euphenius en Anna, geboren rond 270 in Patara, in de streek Lycië in Asia Minor - het huidige Turkije. In zijn jeugd zou hij volgens legenden getuigen van bijzondere vroomheid. Als zuigeling zou hij tijdens de vastenperiode de moederborst weigeren.
Nicolaas kon het niet aanzien dat mensen onrechtvaardig werden behandeld of mensen onder armoede lijden. Zijn ouders verliest hij op reeds jonge leeftijd. Zijn oom, de aartsbisschop van Myra, ontfermt zich over Nicolaas en wijdt hem later tot priester. Later volgt Nicolaas zijn oom op als bisschop van Myra. De legende leert dat zijn benoeming bijzonder tot stand kwam.
Toen een nieuwe bisschop gekozen moest worden, kwamen velen in gebed bijeen in Myra om tot een goede keuze te komen. De voorzitter kreeg in zijn slaap een visioen. Een stem sprak hem dat hij de volgende morgen naar de kerkdeur moest gaan. De eerste man die de naam Nicolaas zou dragen, moest tot bisschop worden gewijd. Aldus geschiedde. De nieuwe bisschop werd bekend om zijn hulp aan de armen, zijn voorliefde voor kinderen en zijn zorg over schippers.

Onder de Romeinse overheersing werden christenen vervolgd. Ook bisschop Nicolaas leed onder de bezetting - hij heeft lange tijd gevangen gezeten. Nicolaas overleed op 6 december in het jaar 343. Nicolaas werd na zijn dood begraven in Myra (het huidige Demre). In zijn tijd leven vooral mohammedaanse Turken en Italiaanse christenen in de plaats. In 1087 wordt de sarcofaag door Italiaanse kooplieden geroofd. Om verdere grafschennis te voorkomen, besloten Italianen uit de plaats Bari de beenderen van Nicolaas over te brengen naar deze zuid-Italiaanse stad. Op weg naar Bari, verloren ze negental beenderen, die nu als relikwieën in Antalya te zien zijn.

Sint Nicolaas en Spanje

Hoogstwaarschijnlijk is Nicolaas nimmer in Spanje geweest of heeft hij enige band gehad met het land. Vooronderstellingen zijn er wel. Kooplieden brachten de verhalen over Nicolaas vanuit het zuiden mee naar onze streken. Misschien is Spanje, ook zuidelijk gelegen en een belangrijk koninkrijk, beschouwd als iets exotisch en mysterieus. Bovendien is de stad Bari een tijdje in Spaans bezit geweest (en dus is Nicolaas al snel een Spaanse bisschop te noemen).

Sinds de hervorming van de heiligenkalender van de katholieke kerk is de feestdag van Sint Nicolaas 'gedegradeerd': vanaf dan is de feestdag niet als verplicht feest opgenomen.
In de oosterse, orthodoxe kerken is een bijzondere verering voor Sint Nicolaas, dat zich uit in prachtige ikonen en onnoembaar vele kerken die naar hem zijn vernoemd.

Patronage

Nicolaas is schutspatroon van de zeevarenden, kinderen en van Rusland, de stad Amsterdam en de streek Lotharingen, benevens een flink aantal beroepen. Zijn voorspraak werd gevraagd tegen watersnood, ruwe zee en tegen dieven.

Attribuut

Sint Nicolaas wordt afgebeeld als bisschop.