Kevelaer
Wat waren drie eeuwen geleden de gedachten van de marskramer Hendrick Busman toen hij op de heide van Kevelaer een geheimzinnige stem hoorde?
|
Kevelaer is in die tijd amper meer dan een gehucht met een paar honderd inwoners. In het gebied wordt geregeld gevochten, bijvoorbeeld in de Dertigjarige Oorlog die duurde 1618 tot aan de Vrede van Münster in 1648. Tijdens deze bloedige oorlog wordt de bevolking van Kevelaer bijna geheel uitgemoord door plunderende troepen.Als nagedachtenis wordt een Kroatisch hagelkruis geplaatst.
In 1639 zou er al een lichtverschijning van Onze Lieve Vrouw van Luxemburg hebben plaatsgevonden.
Anno 1641 is Hendrick Busman op weg van Weeze naar Geldern en loopt over de heide van het Duitse Kevelaer bij dit Hagelkruis. Hij blijft er even staan om te bidden, en hoort een stem uit de richting van het kruis. “Bouw mij op deze plaats een kapelletje” zegt de stem.
Hendrick kijkt vervreemdt om zich heen maar besteedt er vervolgens weinig aandacht aan, haalt zijn schouders op en vervolgt zijn pad. Maar op drie andere keren dat hij over de heide loopt, herhaalt de stem de aansporing: “Bouw mij op deze plaats een kapel.” |
|
Busman legt zijn verklaring vast:
“Ik ben met Mechel Schrouse, die ongeveer 50 jaren oud is, getrouwd. Ik drijf met haar een kleine handel en moet om die reden, vaak hier- en daarheen reizen. Zo reisde ik in rond de kerstdagen in het jaar des Heren 1641 van Weeze over een weg die nabij Kevelaer is gelegen. Daar stond een hagelkruis. Bij dat kruis hoorde ik een stem die mij zei: „Op deze plaats sult gij mij een kapelleken bouwen!“. Ik heb me erover verwonderd en alle kanten opgekeken, maar ik zag niemand. Ik ben vervolgens verder gegaan en de stem die ik voor de eerste keer hoorde genegeerd. Zeven of acht dagen later reisde ik nogmaals over deze route en hoorde bij dezelfde plek voor de tweede keer dezelfde stem met dezelfde woorden. Ik hoorde de woorden die uit de richting van het hagelkruis kwamen, luid en duidelijk.”
De marskramer bespreekt het voorval met pastoor Schink en snel daarna beging hij met de bouw van een kleine kapel. In 1642, het is een maand voor Pinksteren, gebeurt er opnieuw iets wonderlijks.
Twee soldaten bieden de afbeelding van Onze Lieve Vrouw van Luxemburg te koop aan aan Mechel Schrouse, de echtgenote van Hendrick Busman. Ze vindt het te duur en koopt het niet. Kort daarop ziet Mechel midden in de nacht in een helder wit licht een kapelletje met daarin een afbeelding van Onze Lieve Vrouw van Luxemburg. Het verhaal wordt bevestigd door een wachter, die een opmerkelijk licht in het huis van Busman had waargenomen. Dit is de bevestiging die Hendrick nodig heeft om met nog grotere inspanning de kapel te bouwen. Ook gaat zijn vrouw op zoek naar de afbeelding. De soldaten hebben het bewuste papieren prentje aan een luitenant gegeven. Mechel vond de luitenant en smeekte om de prent.
Aanvankelijk wordt het prentje in Geldern bewaard. De Kapucijnen willen het in een processie naar Kevelaer overbrengen. Om verschillende redenen is dat niet gebeurd, maar de pastoor heeft het prentje op de laatste zondag van mei 1642 in het kleine stenen kapelletje geplaatst. Het genadebeeld meet ongeveer 7 bij 11 centimeter. Er staat een tekst op de afbeelding:
|
|
“Getrouwe afbeelding van de Moeder van Jezus,
de Troosteres van de Bedroefden,
in de omgeving van Luxemburg,
beroemd door wonderen
en vereerd door vele mensen.” |
Al snel trekt de kapel met het genadebeeld vele nieuwsgierigen, aangetrokken door het verhaal van de nachtelijke verschijning en gebeurtenissen van de familie Busman. De stroom naar het prille bedevaartsoord neemt toe als een paar dagen na Maria Geboorte (8 september 1642) een wonder gebeurd. De familie van Volbroek, vader Reinier en moeder Margaretha, trekken met hun zoon Peter naar Kevelaer. Peter is verlamd en kan niet lopen. De familie heeft alles gedaan om Peter te laten genezen, maar niets hielp tot dan toe. In Kevelaer vragen ze de voorspraak van Maria, Troosteres van de Bedroefden. Twee dagen later kan hij onverklaarbaar weer gewoon lopen.
Een jaar later vindt er opnieuw een wonder plaats. Een ongehuwde vrouw uit Huissen lijdt aan open benen. Nadat ze tweemaal haar toevlucht zocht bij het genadebeeld in Kevelaer, genazen haar benen.
Deze gebeurtenissen trekt steeds meer belangstellende gelovigen die een bedevaart naar Kevelaer ondernemen. In 1643 vindt een eerste processe te voet plaats vanuit Rees naar het genadebeeld. In hetzelfde jaar wordt besloten een bedevaartkerk nast de kapel te bouwen. De kerk staat nu bekend als kaarsenkapel omdat er grote kaarsen te zien zijn die door pelgrims als ex-voto’s worden geofferd.
| Ongeveer tien jaar later, in 1654, wordt de oorspronkelijke kapel vervangen door de huidige, zeshoekige genadekapel, geïnspireerd door het zeshoekige kerkgebouw in Scherpenheuvel. Aan de noordzijde is een opening in de muur. Hierdoor is het genadebeeld vanaf de Kapellenplatz altijd zichtbaar. De bedevaartplaats wordt verder uitgebreid, met een bedevaartkerk, en een kruisweg.
Hendrick Busman maakt dit niet meer mee. Hij is begraven op 14 maart 1649. |
|
In dezelfde tijd geeft de synode van Venlo de kerkelijke zegen, dat Kevelaer een officiële bedevaartplaats is. De synode was in 1647 bijeengeroepen om de gebeurtenissen in Kevelaer te onderzoeken. Op verzoek van de bisschop van Roermond, waaronder Kevelaer destijds viel, gaan de Oratorianen de pastorale verzorging in Kevelaer organiseren. De Oratorianen werkten al in Scherpenheuvel. Zij promoten vervolgens met bijzondere ijver de bekendheid van de genadeplaats. Het eeuwfeest van de eerste gebeurtenissen trekt maar liefst twintigduizend bedevaartgangers. Het gehucht Kevelaer groeit uit tot een grotere plaats.
Kevelaer groeit uit tot een geliefde plaats van pelgrims. Ook veel Nederlanders trekken naar het genadebeeld, omdat Kevelaer om de hoek van Venlo ligt.
Bezienswaardigheden
Bezienswaardigheden in Kevelaer zijn zeer gevarieerd.
Mariabasiliek
De kleurrijke en drukversierde neogotische bedevaartskerk is gebouwd tussen 1858 en 1864.
|
Opvallend aan het interieur zijn de kleurige gewelven en zuilen. In de loop der tijd zijn verschillende onderdelen beschilderd, zoals de Antoniuskapel, de Jozefkapel, de Johanneskapel en de Mariakapel.
Nadien pakte men het koorschip aan. Het rechterdwarsschip bijvoorbeeld dateert uit 1911-1912 en het linkerdwarsschip uit 1914-1916. In 1923 wordt de kerk door de paus verheven tot basiliek.
Het altaar stamt uit 1992. In het altaar worden relieken bewaard van de H. Ursula en H. Thomas, die uit het oude altaar uit 1864 zijn overgebracht. Verder zijn gravures terug te vinden van paus Johannes Paulus II na zijn bezoek in mei 1987 en van moeder Teresa, die in september 1987 naar Kevelaer pelgrimeerde.
Het patronaat Maria Tenhemelopneming herinnert eraan wat het doel is van de pelgrim. De negentig meter hoge kerktoren is pas twintig jaar later afgebouwd. |
Kaarsenkapel
De kaarsenkapel is de oudste bedevaartkerk in Kevelaer. De meeste processies houden daarom hier hun intocht. In de kapel zijn vele wapenschilden, votiefschilden en geofferde bedevaartkaarsen te zien. De Broederschap Consolatrix Afflictorum leiden er vesperdiensten en zorgen ervoor, dat ook buiten het bedevaartsseizoen het oord wordt onderhouden.
Biechtkapel
De biechtkapel is gebouwd in 1857-1858. De kapel is drieschepig en 27 meter lang. De ontwerpen zijn van dezelfde bouwer als de basiliek: Vincent Statz. Als snel bleek de biechtkapel te klein en daarom volgde in 1890-1892 een uitbreiding. Een lange kloostergang verbindt de biechtkapel met de sacramentskapel.
Sacramentskapel
Aan de linkerzijde van het binnenplein van de basiliek ligt deze kapel. In de kapel staat een ikoon van Jezus, de Verlosser met in zijn hand een opengeslagen bijbel met onder andere de tekst “Komt allen tot Mij, die uitgeput zijn en onder lasten gebukt.”
Forum Pax Christi
Tussen de kaarsenkapel, ten zuiden van de Kapellenplatz, staat het Forum Pax Christi met het Petrus Canisiushuis. Het is een plaats voor ontmoeting, niet exclusief voor de Mariabedevaart. Ook vinden er kerstmarkten of adventsdiensten plaats. De naam is de verwijzing naar het allereerste Pax Christi-congres van Duitsland, dat in Kevelaer plaatsvond en leidt tot de oprichting van de katholieke vredesbewegingsorganisatie.
|
Overige
Tot slot zijn bezienswaardig de orthodoxe Johanneskapel, de H. Antoniuskerk, het Clarissenklooster en de tegenovergelegen overdekte kruisweg aan de Twistedener Straße. Voor bedevaartbegeleiding zijn er het Priesterhuis en het Conferentiehuis voor kerkelijke groepen. |
|
Het bedevaartseizoen loopt van 1 mei tot 1 november. Op 1 mei wordt de pelgrimsportaal van de basiliek plechtig geopend. Per jaar komen ruim een kwart miljoen mensen naar de Troosteres van de Bedroefden.
