Beda
Andere namen: Bede de Eerbiedwaardige
Gedachtenis: 27 mei
Heiligverklaring: 1899
Levensbeschrijving
De Engelse monnik Beda heeft de bijnaam ‘de Eerbiedwaardige’ (‘venerabilis’) gekregen. Op zevenjarige leeftijd werd hij voor zijn opvoeding aan het klooster van de benedictijnen in Wearmouth toevertrouwd. In 691 verhuisde hij naar het pas gestichte klooster Jarrow bij Sunderland, waar hij in 703 priester werd en leraar aan de kloosterschool.
Kort voor zijn dood in 735 werd Beda blind. Volgens een legende wilde hij toch nog in een naburige kerk preken. Een medebroeder zou hem begeleiden, maar stopte voor de grap in een rotsachtig dal met de mededeling dat hier een zwijgend publiek op Beda zat te wachten. Na het einde van diens preek klonken er plotseling stemmen: “Amen, u hebt goed gesproken, eerbiedwaardige vader!”
En toen een monnik na Beda’s dood nog een nachtje moest slapen over wat hij op de grafsteen zou zetten, stond er ‘s morgens door engelenhanden ingebeiteld: ‘Hier ligt onder dit gesteente, van Beda de eerbiedwaardige het gebeente.’ Zo is hij aan zijn bijnaam gekomen.
Beda is een historische persoon die een belangrijke plaats inneemt in de kerkelijke literatuur van de vroege Middeleeuwen. Hij schreef ongeveer veertig werken, waaronder de kerkgeschiedenis van het Engelse volk. Hierin staan eigentijdse gegevens over het leven van St. Willibrord (patroonheilige van de Nederlandse kerkprovincie). Over hem schrijft hij: “Willibrord is nog in leven en eerbiedwaardig om zijn hoge leeftijd en om het feit dat hij zesendertig jaar bisschop is … Hij verlangt met heel zijn hart naar het geschenk van de goddelijke beloning.”
Ook zijn er veel van Beda’s bijbelcommentaren bewaard gebleven. Over de woorden van Maria “Want grote dingen heeft de Machtige met mij gedaan”, zegt hij: “Maria schreef niets toe aan haar eigen verdiensten. Zij had alles te danken aan God, want Hij doet grote dingen aan de kleinen en zwakken die in Hem geloven.”
Beda wordt meestal afgebeeld als monnik en schrijver, zittend aan een schrijftafeltje met de ganzenveer in de hand. Hij wordt beschouwd als patroon van leraren. Pas in 1899 verklaarde paus Leo XIII hem heilig en ontving hij de eretitel kerkleraar.
© SRKK. Deze tekst is met toestemming overgenomen.
