Traditionele katholieke media

Algemeen verschijnende dag- en weekbladen

In de tijd dat de bisschoppelijke hiërarchie wordt hersteld (1853) verschijnen de eerste katholieke dagbladen en tijdschriften.

De Tijd was vanaf 1845 tot 1974 een Nederlands katholiek dagblad. Oprichter is de priester Judocus Smits, die Nederlandse katholieken bewust wilde maken van hun rechten als gelijkwaardige burgers, onder het motto 'Dieu et mon droit'. De Maasbode verschijnt vanaf 1870 driemaal per week en vanaf 1885 als landelijk katholiek dagblad. Domicilie was Rotterdam. Tot de Tweede Wereldoorlog is de Maasbode de grootste katholieke krant. Het heeft 51.000 abonnees, waar de Volkskrant (25.000) en De Tijd (10.000) een stuk kleiner zijn.

In de jaren vijftig nemen concurrentie en kosten toe. Dit leidt in 1959 tot een fusie tussen De Maasbode en De Tijd. Verdere ontzuiling en emancipatie zorgen voor een afname van het aantal abonnees. In 1974 wordt het dagblad omgezet in een weekblad. De titel De Maasbode verdwijnt vanaf dat moment.

Zowel De Maasbode als De Tijd hadden destijds een conservatief-katholieke signatuur en waren georiënteerd op de welgestelde en meer ontwikkelde, financiële en intellectuele katholieke bovenlaag. De katholieke ochtendkrant De Volkskrant, opgericht na de Eerste Wereldoorlog, was gelieerd aan de Katholieke Arbeidersbeweging, het latere Nederlands Katholiek Vakverbond (NKV). In eerste instantie verschijnt De Volkskrant als weekblad van de KAB. Vanaf 1920 verscheen de krant om de dag en ten slotte vanaf 1921 als dagblad. In de jaren zestig verliest de krant zijn katholieke karakter. In 1965, bij de opening van het nieuwe gebouw van de Volkskrant aan de Amsterdamse Wibautstraat, verdwijnt de ondertitel “katholiek dagblad voor Nederland.” Vanaf dat moment richt de krant zich op de progressieve, linksgeoriënteerde lezer.

Sinds 1982 verschijnt het Katholiek Nieuwsblad onder het motto ‘Aperite portas Redemtori’ (Open de deuren voor de Verlosser). De kern van het lezersbestand bestaat uit bewust gelovende katholieken. Het wekelijks verschijnende blad heeft in 2002 ca. 10.000 abonnementen en is eveneens beperkt via enkele religieuze boekhandels verkrijgbaar. In 2005 kregen zo’n 12.000 abonnees het Katholiek Nieuwsblad wekelijks in de bus.

Tijdschriften

Eén van de grootste tijdschriften in Nederland was gedurende 101 jaar de Katholieke Illustratie. Oprichter J.W. Thompson zou later ook aan de wieg staan van De Maasbode. Het doel van de Katholieke Illustratie was om kennis en kunst te ontwikkelen bij de lezer door middel van ontspanningslectuur. Het blad verschijnt vanaf 1867 in katholieke gezinnen een eigen weekblad te verschaffen met een duidelijke pedagogische inslag. Voor de Tweede Wereldoorlog hadden bekende katholieke schrijvers in het tijdschrift hun debuut. Tot in de jaren 60 kende de uitgave een kwalitatief sterke redactie, maar de katholieke signatuur verdwijnt. De katholieke uitgever, Spaarnestad, fuseert met de Geïllustreerde Pers. De een, uitgever van Katholieke Illustratie, maar ook van bladen als Panorama en Libelle tegenover de ander, uitgever van Margriet en de Revu. De fusie luidt het opheffen van de Katholieke Illustratie in. Het katholieke karakter is dan al zo goed als verdampt. Men probeert het kwijnende Revu een nieuwe impuls te geven en KI gaat op in de Nieuwe Revu. Een heel andere tak van uitgave, of zoals in het Tijdschriftenboek staat uitgedrukt: ‘God verdwijnt, het bloot verschijnt…’

Overigens had de Katholieke Illustraties allerlei bijlagen. Eén ervan is OKKI: Onze Kleine Katholieke Illustratie; een werkelijk Roomse uitgave voor kinderen, dat later zelfstandig is doorgegaan. Bekend zijn de bijdragen van Piet Broos als vaste illustrator van OKKI.

Een nieuwe loot aan de katholieke mediatak is Tertio. Dit Vlaamse katholieke opinieweekblad werd voor het eerst in 2000 gepubliceerd. Het brengt wekelijks reportages, interviews, achtergrond en duiding over een brede waaier actuele thema's. Daarbij komen ook nieuwsfeiten en zingevingsvragen aan bod die buiten het beeld van de gewone media vallen. Anno 2006 bedraagt het aantal betalende abonnees 7500 en de wekelijkse totale oplage 13000 exemplaren.

Bisdom- en parochiebladen

Naast de algemeen verspreide dagbladen en tijdschriften heeft ieder bisdom, dekenaat of parochie zijn eigen uitgave. Een overzicht van de bisdombladen:

Op Tocht	Aartsbisdom Utrecht	Oplage 6.500 ex; verschijnt 10x per jaar
De Sleutel	Bisdom Roermond	Oplage 6.500 ex; verschijnt 12x p.j.
Samen Kerk	Bisdom Haarlem	Oplage 17.000 ex; verschijnt 10x p.j.
Tussenbeide	Bisdom Rotterdam	Oplage onbekend; verschijnt 7x p.j.
Bisdomblad Groningen	Bisdom Groningen	Oplage en verschijningsfrequentie onbekend
Bisdom Breda Berichten	Bisdom Breda	Oplage en verschijningsfrequentie onbekend
Bisdomblad Den Bosch	Bisdom 's-Hertogenbosch	Oplage en verschijningsfrequentie onbekend

Overige bladen

Naast de genoemde bladen heeft katholiek Nederland een waaier aan tijdschriften, organen en nieuwsbrieven. Vele staan in de Pius almanak in de rubriek Pers en documentatie. De periodieke uitgaven richten zich op speciale doelgroepen, de eigen achterban, of speciale onderwerpen.

Voorbeelden zijn Continuo (voor liturgie en liturgische muziek), Inspiratie, Nestor (uitgave van de Katholieke Ouderenbond) of Roodkoper (tijdschrift voor cultuur, religie en politiek).

Datum pagina: 4-12-2006 14:49:36