Psalter of psalterium
Het psalter was en is het belangrijkste gebedenboek voor de liturgische koordienst van de monniken. Het omvatte vroeger de 150 psalmen, litanieën en ook heiligenlevens. Sinds de 13e eeuw lezen ook leken het psalter. Het wordt onder invloed van hen uitgebreid met een kalender (kalendarium) en met maand- en heiligenafbeeldingen. Vaak zijn de psalters rijkelijk versierd. Vanuit het psalterium ontstond het latere getijdenboek.