Schuilkerk
In de tijd van de Republiek gebruikten katholieken, maar ook onderdrukte remonstranten, lutheranen en doopsgezinden schuilkerken. De tolerantie onder calvinisten was in die tijd soms ver te zoeken. Godsdienstvrijheid was er alleen voor het calvinistische geloof, waar gewetensvrijheid gold voor andere christenen. Openbare uitoefening van het katholieke geloof was verboden.
Om toch de eigen erediensten te kunnen vieren, werden huizen of schuren ingericht als kerk. Zolang het kerkgebouw aan de buitenkant er maar niet uitzag als een kerk, dan was het goed.
Bekende schuilkerken in Nederland zijn:
· Kapel op het Begijnhof in Amsterdam
· Katholieke schuilkerk Ons’ Lieve Heer op Solder in Amsterdam (Museum Amstelkring) Katholieke schuilkerk De Hoop in Diemen
· Katholieke schuilkerk in Vianen (nu een museum)
· Oud-katholieke schuilkerk in Den Haag
· Oud-katholieke schuilkerk met bisschopswoning in Zaandam
· Oud-katholieke Gertrudiskapel in Utrecht
· Maria Minor, ook in Utrecht, tegenwoordig een café
· 17e eeuwse RK schuilkapel in Sutphen (Henriëtte Polak-museum)
