Oecumene
|
|
Betekenis
Volgens Wikipedia is het woord oecumene afgeleid van het Griekse woord οἰκουμένη/oikoumene, dat zoveel betekent als "de bewoonde wereld". Met deze term wordt gewoonlijk een groeien naar religieuze eenheid aangeduid.
In de brede betekenis kan dit gezien worden als een streven naar wereldwijde religieuze eenheid (eenheid van alle christelijke kerken). In de smallere betekenis bevordert de oecumene de eenheid, samenwerking of het onderlinge begrip tussen de diverse religieuze groepen of denominaties binnen een religie, maar met de nadruk op de christelijke denominaties. |
Binnen het christendom wordt met oecumene meestal het naar elkaar toegroeien, elkaar leren verstaan en het samenwerken bedoeld tussen de verschillende christelijke denominaties, met name tussen de Rooms-katholieke Kerk en de denominaties die door het schisma van 1054 en met de reformatie zijn ontstaan.
De Rooms-katholieke Kerk gebruikt de term oecumene ook wel om de eenheid van de Rooms-katholieke Kerk over de wereld aan te duiden. Het Tweede Vaticaans Concilie draagt (evenals de andere grote concilies) in die zin de naam van oecumenisch concilie, omdat op het concilie katholieke bisschoppen van de gehele wereld deelnamen.
Praktijk
De Franse priester en theoloog Yves Congar (1904-1995) was een belangrijk geleerde op dit terrein. De oecumenische praktijk kreeg onder meer vorm in de door Frère Roger gestichte interkerkelijke kloostercommuniteit van Taizé.
In de RK Kerk bestaat in Nederland de Katholieke Vereniging voor Oecumene. Zij werkt vanuit de traditie van de Rooms-Katholieke Kerk. De vereniging ontstond op 1 januari 2001 uit een fusie van de Sint Willibrord Vereniging (SWV) en Aktie en Ontmoeting Oosterse Kerken (AOK), die daarvoor oecumene en de contacten met de verschillende christelijke stromingen bevorderden.
Daarnaast en bovenal is de Bisschoppenconferentie deelnemer aan de Raad van Kerken. De Raad van Kerken in Nederland is een gemeenschap van 17 christelijke kerken in Nederland.
Vanuit een christelijke inspiratie bevordert de Raad van Kerken de oecumenische dialoog en de gezamenlijke dienst aan de samenleving.
De in januari gezamenlijk gehouden Week van het Gebed is een goed voorbeeld, op landelijke schaal, van samenwerking en oecumene. Maar ook op andere vlakken komt interkerkelijke samenwerking tot uitdrukking: ten aanzien van vredesvraagstukken (Pax Christi/Interkerkelijk Vredesberaad), migranten (vereniging van migrantenkerken), justitie (justitiepastoraat, Pax et Justitia) en bijbelstudie (Katholieke Bijbelstichting/Nederlands Bijbelgenootschap) om enige voorbeelden te noemen.
Documenten
Er zijn een aantal belangrijke documenten over de christelijke oecumene.
-
Het Lima-rapport
Dit is de verklaring van de Commissie voor Geloof en Kerkorde van de Wereldraad van Kerken over doop, eucharistie en ambt en verscheen in 1982
-
Unitatis redintegratio
Een van de decreten van het Tweede Vaticaans Concilie over de deelneming van de RK Kerk aan de oecumenische beweging. Voor die tijd was de inhoud vernieuwende. Dit komt bijvoorbeeld tot uitdrukking dat 'de kerken en kerkelijke gemeenschappen die van de Apostolische Stoel van Rome zijn afgescheiden' in het decreet meermalen 'onze gescheiden broeders' worden genoemd.
-
Ut Unum Sint
Ut Unum Sint is de pauselijke encycliek van paus Johannes Paulus II uit 1995 die gaat over de oecumene.
-
Charta OecumenicaIn 2002 tekenden vertegenwoordigers van de christelijke kerken in Europa de Charta Oecumenica, een handvest voor groeiende samenwerking van de kerken in Europa. De kerken zijn in dit handvest overeengekomen te werken aan oecumenische samenwerking in verkondiging, getuigenis en dienst.
|