Orde van Augustijnen - Ordo Sancti Augustini (OSA)
Het begin
De monastieke traditie van deze eremieten gaat terug tot Augustinus' bekering in Milaan in 387, toen hij en enkele vrienden terugkeerde naar zijn geboorteplaats Thagaste (nu: Souk-Ahras in Algerije). Augustinus deed afstand van zijn bezittingen en begon een leven van gebed en studie als 'dienaars van God'. In 391 werd Augustinus priester en verkreeg een landgoed in Hippo om zijn klooster voor de communiteit te bouwen. Later schrijft hij zijn leefregel, geïnspireerd op de christelijke gemeenschap in Jeruzalem. Zijn eerste dertig jaar van zijn leven beschrijft Aurelius Augustinus in zijn beroemde 'Belijdenissen'. Nadat Augustinus bisschop van Hippo is geworden, kiest hij ervoor zich te vestigen in het bisdommelijk paleis. Hij blijft zijn gemeenschap echter trouw. Later wordt in Hippo ook een klooster voor vrouwen gevestigd. De drie vormen van Augustijns leven zijn dan compleet: mannelijk en vrouwelijk, leken en geestelijk.
Augustinus overlijdt op 28 augustus 430 in zijn bisschopstad Hippo, het tegenwoordige Annaba (Bõne) in Algerije. |
 |
Augustinus' leefwijze verspreidt zich over Afrika. Verschillende broeders worden bisschop en brengen de Augustijnse traditie naar lokale kerken. In de vijfde eeuw zijn er naar schatting 35 kloosters in dit werelddeel. Tussen 430 en 570 namen geestelijken het Augustijnse ideaal naar Europa, onder invloed van de vervolging door de Vandalen. Als eerste werden Italië (Quodvultdeus), Sardinië (Fulgentius) en Frankrijk en Spanje (Donatus) bereikt. Tot een echte verspreiding kwam het in de eerste periode niet, hoewel er een constante interesse was in de leefregel van Augustinus . De vele overgeleverde manuscripten getuigen daarvan. Toch werd de leefregel 'overschaduwt' voor enige eeuwen door de leefwijze van Benedictu.
Op 16 december 1243 publiceerde paus Innocentius IV 'Incumbit nobis' waarin hij de eremietengemeenschappen in Toscane opriep zich te vereniging tot één enkele religieuze orde, gebaseerd op de Regel van Augustinus. De volgende belangrijke datum in de Augustijnse geschiedenis is 9 april 1256. Met 'Licet Ecclesiae catholicae' bevestigt paus Alexander IV de integratie van de 'losse' Augustijnse eremietengemeenschappen. Het is de 'Grand Union" die de eremieten van Johannes (Regel van Augustinus 1225), de eremieten van Sint William (Regel van Benedictus), de eremieten van Brettino (Regel van Augustinus 1228), de eremieten van Monte Favale (Regel van Benedictus) en enige kleinere Toscaanse gemeenschappen samenbrengt tot de 'orde van reguliere observantie van eremieten van Sint Augustinus'. Het Grand Union is een belangrijke stap in de hervorming van het religieuze leven. Er kwam een einde aan de verwarring van de vele duizenden kleine religieuze groepen. De Augustijnen namen zo hun plaats in naast de Benedictijnen, de fraters van Dominicus, de Franciscanen en spoedig daarna de Karmelieten.
In de 13e eeuw ontstonden Augustijnse gemeenschappen in Nederland en België. Vanuit het zuiden werden ze als missionarissen naar deze contreien gestuurd. In vele steden gaven de monniken onderwijs. Men ging in om de jeugd op christelijke waarden op te voeden.
Vanaf de 19e eeuw, na een paar generaties religieuze terugval, startten in 1834 een paar monniken in Gent een nieuwe gemeenschap. Het initiatief lag bij pater Augustinus Naudts uit Amsterdam. Ook werden jongeren voor vorming naar Rome gezonden. Vanaf 1895 mochten de Augustijnen in Nederland zich een Provincie noemen op basis van het aantal kloosters en broeders. De Provincie richtte zich vooral op pastorale zorg in de parochies. Een voorbeeld is het Utrechtse Monica-klooster. Die pastorale zorg zal blijvend zijn. Samen met het bisdom Breda wordt zo'n vijftig jaar geleden de eerste pastorale opleiding voor leken opgestart. Ook wordt het onderwijs weer 'opgepikt' met scholen in het zuiden en oosten van het land. Het onderwijs impliceert een wetenschappelijke kant van de Augustijnen. Onder invloed van het Augustijns Instituur bestaat nog steeds een zeer uitgebreide bibliotheek, geheel in lijn met de ideeën van Sint Augustinus.
Leefregel
|
CAPUT II: DE ORATIONE
10. Orationibus instate horis et temporibus constitutis.
11. In oratorio nemo aliquid agat nisi ad quod est factum, unde et nomen accepit; ut si forte aliqui, etiam praeter horas constitutas, si eis vacat, orare voluerint, non eis sit impedimento, qui ibi aliquid agendum putaverit.
12. Psalmis et hymnis cum oratis Deum, hoc versetur in corde quod profertur in voce.
13. Et nolite cantare nisi quod legitis esse cantandum; quod autem non ita scriptum est ut cantetur, non cantetur. |
Belangrijkste elementen:
- het vormen van een gemeenschap
- afstand doen van persoonlijk bezit, bevorderen van gemeenschappelijk bezit
- trouw in gebed
- gehoorzaamheid
Typerend voor deze regel is, dat Augustinus het religieuze leven ziet als een gemeenschap van vrienden, die samen rusteloos blijven zoeken naar God.
|
Organisatie
Het generalaat, het algemene bestuur van de orde, is gevestigd in Rome. De orde wordt geleid door een prior generaal, bijgestaan door een vicaris generaal en het generaal bestuur. De leden van het generaal bestuur komen uit de provincies (provincialaat) van de orde.
Vervolgens zijn er federaties van de orde, die grote gebieden van de wereld bestrijken. De federaties zijn vaak 'losse' samenwerkingsverbanden van lokale provincies. De federatie Noord-West Europa omvat bijvoorbeeld de Augustijnse provincies van Duitsland, Oostenrijk, Nederland en België. Naast provincies bestaan er nog, kleinere, vicariaten.
Daarnaast is er een uitgebreide Familia Augustiana, die vooral uit leken bestaan die zich verbonden voelen met de leefregel van Augustinus en de Augustijnse spiritualiteit. Ook bestaan er Augustijnse jongerengroepen in de diverse landen waar Augustijnen wonen en werken.
Belangrijke heiligen uit de Augustijnse familie
H. Augustinus
H. Monica
H. Rita van Cascia
