Het Christendom
|
De Rooms-Katholieke Kerk is één van de denominaties (stromingen) in het christendom. Het is de grootste geloofsrichting: Wereldwijd zijn er zo'n 1,1 miljard katholieke gelovigen, ongeveer 17% van de wereldbevolking. In de loop van de christelijke geschiedenis zijn verschillende visies ontstaan op Jezus en de relatie tot God de Vader en de heilige Geest. Alle christelijke kerken benadrukken zo hun eigenheid op het christelijke geestesgoed. Op Isidorusweb wordt vooral aandacht besteed aan de (rooms)-katholieke kerk. Maar hoe zit het met het christendom en de andere geloofsrichtingen? |
Het Grote Schisma (1054)
Door het evangelisatiewerk van de apostelen en eerste volgelingen van Jezus Christus eerste christelijke gemeenschappen zijn ontstaan. De gemeenschappen kun je ook katholiek noemen. Het woord katholiek betekent zoveel als algemeen of universeel in de betekenis van 'in zijn geheel'. De kerk is katholiek, omdat Christus in haar tegenwoordig is.
Via gezamenlijke concilies (bijeenkomsten) werden geloofsbelijdenissen vastgelegd en ook het 'beleid' van de kerk. In de eeuwen die volgen groeit het westelijke en oostelijke deel van de katholieke kerk uiteen. In het Oosten wordt Jezus vooral devotioneel en mystiek benadert. In de westerse kerk gaat het vooral om theologische verhandelingen over zonde, verlossing en de verrijzenis. In 1054 leidt het verschil van inzicht in de rol van de heilige Geest tot een scheiding. Dit wordt wel het Grote Schisma genoemd. In de RK kerk gaat de heilige Geest uit van God en Jezus. In de oosterse kerken gaat de heilige Geest uit van de Vader, via de Zoon. Andere strijdpunten is het celibaat (oosterse kerken kent priesterhuwelijken, en het celibaat geldt alleen voor bisschoppen; de katholieke kerk kent geen priesterhuwelijken). In 1054 excommuniceert (dat wil zeggen: wordt uit de gemeenschap gezet) paus Leo IX de patriarch van Constantinopel. De patriarch reageert met dezelfde actie. Hoewel in 1965 de excommunicaties werden opgeheven, zijn de kerken nog volledig gescheiden. De westerse kerk, dat haar zetel in Rome had, gaat verder als Rooms-Katholieke Kerk. De oosterse kerk behoudt de benaming orthodox en gaat verder als Oosters-Orthodoxe Kerk.
Reformatie
In de loop van de 16e eeuw raakt de
Rooms-Katholieke Kerk verder verscheurd. Door de centrale rol van de kerk, deelt zij in grote mate mee in de groeiende rijkdom. Dit uit zich door pracht van nieuwe kerkgebouwen. Maar, niets menselijks is de kerk vreemd, de weelde van de macht is zwaar: corruptie en machtsmisbruik nemen toe, zoals tot uiting komt in de aflatenhandel.
|
Een reactie kan niet uitblijven en in verschillende Europese landen komen protesten tegen deze kerkelijke stijl. Bekende namen zijn Jan Hus, Maarten Luther, Johannes Calvijn en Huldrych Zwingli. Zij worden 'protestanten' en 'hervormden' genoemd. De monnik Luther spijkert in 1517 95 stellingen tegen de aflatenhandel en andere misstanden op de kerkdeuren. Zijn intentie is niet om de katholieke kerk te verlaten, maar deze intern te hervormen naar de evangelische waarden uit het Nieuwe Testament. |
De reformatie dring vooral door in het noord-westen van Europa, mede dankzij de boekdrukkunst. Een nieuwe scheiding in het christendom dient zich aan en dan niet alleen om religieuze, maar ook om politieke redenen. Helaas breken godsdienstoorlogen uit, zoals die tussen Nederland en Spanje, of in Engeland. De nieuwe stroming,
het protestantisme, kent drie belangrijke kernpunten: alleen
Jezus en de Bijbel, waarmee ze 'katholieke' heiligenverering en de plaats van
Maria afwijst. Twee
sacramenten (doop- en avondmaal) in plaats van zeven en geen erkenning van het moreel en bestuurlijk gezag van de paus. Doordat er geen centraal gezag is ontstaan vele varianten van het protestantisme, zoals de
Lutherse kerk,
de calvinisten, de
Anglicaanse kerk, de methodisten, de pinkstergemeenten en de baptisten.
Hiermee is een waaier van christelijke denominaties ontstaan rondom Jezus Christus. Er zijn een aantal groepen:
De
RK Kerk is de grootste stroming. Andere katholieke kerken in gemeenschap met Rome zijn de Chaldeeuwse Kerk, de Syrisch-katholieke kerk, de Grieks-katholieke kerk en de Maronitische kerk. De oosterse kerken zijn te verdelen naar regio, zoals onder andere de Koptische Kerk, de Armeense-orthodoxe, de Syrisch-orthodoxe en de Ethiopisch-orthoxe kerk. De
Oosters-Orthodoxe Kerk zijn ook naar regio in te delen: zo zijn er de Russisch-Orthodoxe, Grieks-Orthodoxe, Roemeens-Orthodoxe en Servisch-Orthodoxe kerk.
In Nederland zijn binnen
het protestantisme de Protestantse Kerk in Nederland (PKN), de Christelijke Gereformeerde Kerken, de Gereformeerde Kerken Vrijgemaakt, de Remonstrantse Broederschap, de Algemene Doopsgezinde Sociëteit en de Pinkster/evangeliegemeenten te onderscheiden. Buiten ons land zijn nog vele andere niet-katholieke gemeenschappen te vinden, zoals de algenoemde methodisten, baptisten en
de Anglicaanse kerk.
