In de weblog: Danneels oogst kritiek na euthanasie-uitspraken tijdens Kerst | Paus: Zalig en gelukkig Kerstfeest | Rel om Maria met condoom | Isidorusweb wenst u gezegende Kerstdagen en een vredevol 2006 | Gourmetten blijft razend populair | Kerstpakketten voor minderbedeelden | 'Ontruiming kerk was je reinste overval' | Kerstmis en Chanoeka vallen samen | Kerst moet gezellig zijn | Shakespeare in het geheim katholiek | Meer logs >>
Weblog
Danneels oogst kritiek na euthanasie-uitspraken tijdens Kerst
Paus: Zalig en gelukkig Kerstfeest
Isidorusweb wenst u gezegende Kerstdagen en een vredevol 2006
Gourmetten blijft razend populair
Kerstpakketten voor minderbedeelden
'Ontruiming kerk was je reinste overval'
Kerstmis en Chanoeka vallen samen
Kerst moet gezellig zijn
Shakespeare in het geheim katholiek
Rel om Maria met condoom
Bijbeldocent Loed Loosen overleden
Reserve kindje Jezus voor Brussel
Fidel Castro vol lof over paus Benedictus
Leden Pax Christi achter samengaan met IKV
Basiliek Oldenzaal mogelijk aan eredienst onttrokken

Meer >>
RK NIEUWS

AGENDA

FORUM:
Café Florianus

KERSTMIS 2005

RK Kerk > Liturgie > Kleding

Liturgische kleding

Tijdens vieringen kleedt de voorganger zich volgens liturgisch gebruik. De kleding is een belangrijke uiting van de liturgie. Op deze pagina staan de belangrijkste kledingstukken alfabetisch uitgelegd. In een paramentenatelier, vaak in kloosters, worden de kledingstukken gemaakt.
 
 

Wie draagt wat?
 
Per ambt verschilt de kleding. Uiteraard is de kleding buiten een viering anders dan tijdens een viering.  
 
Een priester draagt tijdens een viering een albe, met amikt, cingel, manipel, stola en een kazuifel. Een diaken kan in plaats van een kazuifel een dalmatiek dragen. Een bisschop bezit handschoenen, episcopale schoenen, zijn bisschopsring en kruis, een mijter, een bisschopsmantel en een kalot. Een kardinaal heeft bovendien de beschikking over een biretta.
Akolieten en andere bedieners dragen een koorhemd of superplie.
 
Onderaan deze pagina alle ambtsdragers in de kerk op een rij. Eerst volgt uitleg over de verschillende kledingstukken.
 
 
 

Albe

 
Een wit linnen onderhemd, dat met een koord wordt vastgebonden om het lichaam. Over de albe wordt de amikt, stola en kazuifel gedragen. Het witte linnen staat symbool voor puur en reinheid van de priester.

 

 
Amikt (amict)
 
Onder de albe zit de amikt: een wit schouderdoek van linnen. Het dient om het zweet van de priester op te vangen, zodat dit niet in de albe trekt en deze niet voortdurend gewassen moet worden of gele randen krijgt.
Van oorsprong is de 'amictic' een schouder- of halsdoek zoals de oude Romeinen die kenden. In de Middeleeuwen werd een rand ervan teruggeslagen over de kraag van de bovenkleding.
Deze bovenrand was dan dikwijls versierd. De amict verwijst naar de blinddoek die over Christus ogen werden gelegd tijdens de bespotting.
 
Biretta
 
Een biretta (biretum) is een vierkantig hoofddeksel, dat veelal door kardinalen wordt gedragen.

Cingel

De cingel is het (witte) koord aan de albe.

 

 

Collaar

Iedere priester draagt, in zijn kleding buiten de vieringen een stemmig pak, voorzien van wit priesterboordje: de collaar.

 

.Dalmatiek

De dalmatiek is een liturgisch bovenkleed sinds paus Sylvester. Het is bestemd voor de diakens

Kalot (of zuchetto)

Dit is een klein mutsje op de kruin. Het bestaat in diverse kleuren: wit voor de paus, rood voor de kardinaal, paars voor de bisschop en zwart voor de priester.

 

 

 

 Kazuifel

 
Tijdens de Eucharistieviering draagt de priester(s) een kazuifel: een groot liturgisch gewaad dat de liturgische kleur draagt van de betreffende liturgische viering zoals het kerkelijk jaar voorschrijft. De kazuifel wordt ook wel planeta, orlament of casula genoemd. Aanvankelijk werd de kazuifel door alle geestelijken gedragen, maar daar is in circa de achtste eeuw vanaf gestapt. Symbolische betekenis van de kazuifel is de liefde: een erekleed van de priester.
De kazuifel heeft qua vorm een hele ontwikkeling meegemaakt. Vanuit praktisch oogpunt was het in de 4e eeuw bij de Romeinen nog een soort poncho, handig tegen regen, en was het mouwloos. In de loop der eeuwen werd zwaardere stof gebruikt en werd er steeds meer stof bij de armen weggesneden om de armen bewegelijk te houden. Dit leidde tot het zogenaamde 'vioolkist'-model, dat tot in de 20e eeuw gebruikelijk was.

Koorhemd
 
Zie: superplie.
 

Manipel

 
Een klein witlinnen gemaakte zakdoek dat soms over de linkerarm wordt gedragen. Sinds het Tweede Concilie wordt het manipel vrijwel niet meer gebruikt. De priester droeg het tijdens de liturgie om de arm om er het zweet van het voorhoofd mee te kunnen verwijderen. Later werd de manipel ook een teken van waardigheid. Qua symboliek verwijst de manipel naar het touw waarmee Christus werd gebonden
 

 

Mijter

Een hoofdband, in een punt uitlopend. Het is het liturgische hoofddeksel van de bisschop tijdens een viering.

 
Mozetta
 
Een korte cape, die over de overige kleding wordt gedragen.

 
 
Pallium
 
Ereteken, die bijvoorbeeld aan een bisschop wordt gegeven. Het bestaat uit een ringvormige, witte band met zes zwarte kruisjes. Het pallium wordt om de hals van het kazuifel bevestigd.

 

Rochet

Dit is een koorhemd met korte, smalle mouwen.

 

 

 
 

Stola (of Stool)

Een smalle zijden band, die op de hals van de priester of diaken hangt. Deze wordt gebruikt in de mis en bij het toedienen van de sacramenten.
 
Soutane
 
Een soutane is een lang gewaad in verschillende kleuren.
 
Verschillende ambtsdragers hebben een soutane. Vergelijk de kalot: wit voor de paus, rood-zwart voor de kardinaal, paars voor de bisschop en zwart voor de priester.

 

 

Superplie

Het superplie wordt ook wel koorhemd genoemd en is het kledingstuk van alle geestelijken. Het is een verkorte variant van de albe, van witlinnen.

De parochiepriester
De bisschop
De kardinaal
 De paus
 
 
 
Tell a Friend

  
Update: 2-1-2006

(c) Sint Isidorusweb 2001-2009