9-3-2007 / Bespiegeling / Zonde en volmaaktheid |
Johannes schrijft in zijn evangelie (Joh 3, 17): ’God heeft zijn Zoon niet naar de wereld gezonden om de wereld te oordelen, maar opdat de wereld door Hem zou worden gered’. Dus een missie van Liefde: God wilde de mens alle foute keuzes vergeven. En in Zichzelf vond Hij een slachtoffer die de boete daarvoor zou volvoeren. Door in Jezus een kwetsbaar mens te worden en hetzelfde te ondergaan als zijn schepselen: lijden en dood, maar ook wederopstanding, heeft God ons de kans gegeven te zijn zoals Hij, en tot Hem te komen.
Is dat kwaad waarvoor zo hevig geboet werd, de ‘erfzonde’, de ‘zondeval’? Die dateert volgens de bijbel van de ongehoorzaamheid van Adam en Eva. Bij velen is de vraag opgekomen of miljarden mensen een ‘erfzonde’ kan worden toegedicht omdat een man en een vrouw ongehoorzaam waren geweest. Volgens de evolutietheorie kan de geschiedenis van Adam en Eva geen historisch gebeuren zijn. Het zouden de onder woorden gebrachte gedachten kunnen zijn van een vroom man, misschien een priester van het volk, in de vroege tijd van het jodendom. Een verhaal dat zin gaf aan het leven en het roerige volk moest helpen op het rechte pad van Gods geboden te blijven, een verhaal dat tot de traditie is gaan behoren.
Echter in de bijbel stuiten we op teksten die een andere wending hebben, namelijk op hetgeen Paulus in zijn brief aan de Romeinen schrijft over zonde en genade. ‘Door één mens is de zonde in de wereld gekomen, en met de zonde de dood, en zo is de dood over alle mensen gekomen, aangezien allen gezondigd hebben’(Rom. 5,12).En verder:‘ Maar de genade van God laat zich niet afmeten naar de misstap van Adam’ (vs.15). Hier volgt Paulus uiteraard (onbekend met de evolutietheorie!!) de joodse traditie.
Ook los van de ‘zondeval’ door Adam en Eva kan men stellen dat de mens de neiging heeft tot zelfzucht en kwaad. Soms wordt ter verontschuldiging aangedragen dat God de wereld zo geschapen heeft dat de meeste dingen in ons leven wel fout moeten gaan! Onze levensgang, christelijk of niet-christelijk, heeft zoveel valkuilen en mijnenvelden, dat je gedragingen nooit volgens het ‘perfecte’ scenario kunnen verlopen. Het lijkt erop dat de mensheid zich door de tijden heen nooit tot een sociaal harmonieus model heeft kunnen ontplooien, ondanks de gegeven vrije wil tot goed of kwaad. Karakterzwaktes van de individuen en economische verschillen veroorzaken steeds weer tegenstellingen en vijandigheden, die resulteren in zelfzucht en kwaad. In zonde derhalve.
Jezus zei daarover: want uit het binnenste, uit het hart van de mensen, komen boze gedachten, ontucht, diefstal, moord, echtbreuk, hebzucht, kwaadaardigheid, bedrog, losbandigheid, afgunst, godslastering, trots, lichtzinnigheid. Al die slecht dingen komen uit het binnenste en bezoedelende mens’ (Mar. 7,21). En in zijn brief aan de Galaten schrijft Paulus: ‘De zelfzucht begeert tegen de Geest en de Geest tegen de zelfzucht, want ze zijn elkaars tegenstanders, zodat ge niet doet wat ge zoudt willen doen (Gal. 5,17). Maar de vrucht van de Geest is liefde, vreugde, vrede, geduld, vriendelijkheid, goedheid, trouw, zachtheid, ingetogenheid (v.22).
Jezus helpt ons daarbij op weg en spoort ons aan: ‘Weest volmaakt zoals uw hemelse Vader volmaakt is’. Maar in die goddelijke volmaaktheid moeten we toch allemaal tekortschieten! Juist die tekortschieting zal voor de Vader de aanleiding zijn geweest zijn Zoon mens te laten worden en te laten lijden, zodat de zonden ons worden vergeven. Waartoe anders zou God mens zijn geworden dan om de zonden van de wereld op zich te nemen en uit te boeten? ‘Zie het Lam Gods dat de zonden van de wereld wegneemt (Joh. 1,29).
‘Het doel van een deugdzaam leven bestaat erin gelijkvormig te worden aan God’. Aldus de kerkvader St. Gregorius van Nyssa (geboren ca. 334, gestorven ca. 394). Dus toch blijven streven naar volmaaktheid!
© Bob van de Graaf
