9-3-2007 / Column / H. Joop, bid voor ons |
|
Vandaag is Nederland getuigen van weer zo’n speciaal televisiemoment; een thema-avond waarvoor iedereen thuis blijft en lekker voor de buis kruipt. En uitgezonden op Nederland 1, dus geen zwaar zuigende reclameblokken tussendoor. Wat we vanavond en masse krijgen voorgeschoteld is niets minder dan een seculiere canonisatie, de heiligverklaring van tv-producers, musical-godfather en miljardair Joop van den Ende. |
Vanavond interviewt Reinout Oerlemans Joop in het Circustheater in Scheveningen en blikt met hem terug op belangrijke momenten uit zijn carrière. Daarnaast is mediamagnaat Van den Ende de afgelopen maanden gevolgd tijdens perspresentaties, repetities en premières van nieuwe theaterproducties. Even voor wie Joop van den Ende niet helemaal kent. Hij verschillende succesvolle televisieprogramma’s zoals de Playbackshow, de Soundmixshow en Goede Tijden Slechte Tijden. In 1993 breekt Joop de Nederlandse muscialscène open zijn musical ‘The Phantom of the Opera’. Sindsdien regent het elk jaar musicals. Samen met John de Mol richt hij Endemol op. Als hij uitgekocht wordt door het Spaanse Telefonica is zijn fortuin gemaakt. Vandaag publiceerde Forbes de jaarlijkse lijst van de rijksten der aarde en daarop komt Van den Ende tot plaats 754 met een vermogen van 1,3 miljard.
De uitzending zelf is echter veel meer dan een documentaire-achtige terugblik op het bewogen leven van de mediamagnaat. Door de entourage en de manier waarop Joop wordt bejegend en geportretteerd in de uitzending,
kan ik de indruk niet onderdrukken te kijken naar een moderne heiligverklaring. Alleen leeft hier de kandidaat-heilige nog, hetgeen bij de katholieke canonisaties nooit het geval is. Ofschoon Moeder Theresa van Calcutta en Carol Wojtyla aka Johannes Paulus II bij leven al door velen heilig werden verklaard, wachtte Rome tot na hun respectievelijk dood. En dat heiligeverklaren-voor-je-dood gebeurt vanavond ook.
Laten we even naar de ingrediënten van dit genoeg’lijk avondje. Reinout Oerlemans neemt de dankbare taak van onderzoeksrechter op zich in de canonisatieproces. Hij vraagt iedereen die de heilige-in-spe kent om zijn of haar mening: familieleden, vrienden, medewerkers, acteurs, etc. Er zijn kilo’s meer en mindere acteurs en actrices uit de tv- en de
musicalscène die om beurten – en in het bijzijn van de kandidaatheilige zelf – zullen belijden dat het Joop – en Joop alleen – geweest is die verantwoordelijk geweest is voor hun professionele (en daarmee persoonlijke) geluk. Van den Ende heeft hen immers de kans gegeven uit de anonimiteit te treden en hun levensvervulling te vinden. Er zijn
gelukkige medewerkers die getuigen van de deugdzaamheid en heiligheid van Joops leven.
En er zijn familieleden en vrienden met een dubbele functie. Zij zullen de halleluiaverhalen van de dankbare sterren en zijn eigen medewerkers nuanceren door verhalen te vertellen over de diepe dalen waar Joop doorheen heeft moeten gaan. Tegelijkertijd onderstrepen ze daarmee de uitmuntendheid van hun held: hij is er immers sterker uit gekomen. Doordat de kandidaatheilige van vlees en bloed blijkt te zijn – met zijn eigen foutjes en tekortkominkjes – wordt hij des te herkenbaarder voor iedereen die hem vereren wil.
Een ontspoorde vergelijking? Misschien, maar ik ga nog even verder. Op de theaterscholen in Nederland gelden de sterren van Van den Ende’s musicals als voorbeelden. Managers binnen en buiten het medialandschap spiegelen hun succes aan dat van Van den Ende. Acteurs en actrices hopen op voorspraak van Joop voor het verkrijgen van een rol in een productie. Zelfs nu hij niet meer actief deelneemt aan het bedrijf dat hij oprichtte, maakt zijn naam nog steeds vele deuren open. Avond na avond worden op de altaren van de musicalpaleizen in Nederland voorstellingen opgedragen in navolging van hun eerste musicalheld, de man die dit alles mogelijk heeft gemaakt.
De hele uitzending ademt de sfeer van een necrologie, een doodsreden. Of het voor Joop fijn of niet is om bij zijn eigen necrologie te zitten, is niet te voorspellen. Maar behalve een necrologie wordt deze uitzending ook een hagiografe, een romantiseerd levensverhaal met het doel de deugdzaamheid van de persoon te benadrukken. Ik ben benieuwd.
Ik zie mezelf al zitten aan het einde van de avond, prevelend: ‘Heilige Joop, bid voor ons!’
INFO: ‘Joop van de Ende 65 jaar – een leven in beeld’, uitzending op vrijdag 9 maart op Nederland 1 om 22.00 uur.
