Spiritualiteit is hot, ook onder christenen. Mediteren is niet langer voorbehouden aan zen-boeddhisten. Het kan ontspannend zijn, maar heeft het ook maatschappelijk nut?

Haal diep adem en blaas langzaam uit’, luidt de instructie van pater Avin Kunnekkadan in de zaal van spiritueel centrum De Boskant in Den Haag. Na een aantal bewegingsoefeningen zit iedereen weer in volledige stilte op de groene stoeltjes. Zestig paar gesloten ogen, zestig kaarsrechte ruggen.

Een enkeling heeft de schoenen uitgetrokken en zit in kleermakerszit op de stoel. ‘Krista jaya jaya, krista jaya jaya namo namo’, galmt het eensgezind door de zaal. Gevolgd door een ademlang ‘shalom’. Dan is het weer stil. ‘Denk nu aan een fijne gebeurtenis.’ Stilte. ‘Denk nu aan een vervelende gebeurtenis.’ Het kan haast geen toeval zijn dat juist op dat moment de hagel oorverdovend op het glazen dak begint te kletteren en er een flinke wind opsteekt. Een minuut later is het weer over, alsof er niets is gebeurd.

Esoterisch gedoe
Volgens Kick Bras, dominee in een protestantse kerk en schrijver van veel spirituele boeken, is het uniek, dit symposium waar christenen én boeddhisten praten over het maatschappelijk nut van mediteren. ‘Het blijft controversieel. Bij spiritualiteit denken christenen toch al gauw aan esoterisch gedoe of ze verwarren het met spiritisme. Kerken zijn bang dat hun leden vervreemd raken van het christendom’, aldus de predikant.

Toch is het contact tussen het christendom en het boeddhisme volgens Jan Willem Houthoff, voormalig voorzitter van de Boeddhistische Unie Nederland, al eeuwen oud. ‘Het lijkt heel recent, maar daar is geen sprake van. Het vroegere Alexandrië was een smeltkroes van religies. Bisschop Muskens heeft gezegd dat de christelijke kloostertraditie destijds is ontleend aan het boeddhisme. Ook zijn er veel parallellen tussen de denkbeelden van Jezus en Boeddha.’

De centrale vraag van het symposium, namelijk wat de maatschappelijke waarde van mediteren is, vindt Bras wat geforceerd. ‘Moeten alle menselijke activiteiten dan bijdragen tot maatschappelijke verantwoordelijkheid? Is meditatie niet juist het tegenovergestelde van maatschappelijk betrokken zijn, namelijk jezelf terugtrekken?’ Volgens Bras is meditatie dan ook niet primair uit op maatschappelijk nut.

Of meditatie aantoonbaar effect heeft op het handelen van mensen, vindt de dominee lastig te beantwoorden. ‘Meditatie kan een vorm van compensatie zijn voor je drukke leven. Even op adem komen. In die zin helpt het mensen door te gaan.’ Ook kan het volgens hem een verdovend effect hebben. ‘Je verdringt je pijn door te vluchten uit de werkelijkheid.’ Of, dat is een andere mogelijkheid, het kan juist stimulerend werken. ‘Je neemt afstand van dingen en kijkt met een kritische blik, dat kan er ook voor zorgen dat je actie neemt.’

Effect op kanker

Ook is het volgens Bras nuttig om te kijken naar de lichamelijk effecten van meditatie. ‘Het ontspant, helpt depressieve mensen hun negatieve gedachtenspiraal te doorbreken.’ De predikant deed onderzoek naar het effect bij mensen met kanker. ‘Patiënten die mediteerden, waren beter in staat om pijn te verdragen en konden zich weerbaarder opstellen.’

‘Adem in, en langzaam uit. Probeer nu bij je innerlijke bron van vriendelijkheid te komen. Neem iemand in gedachten die je niet graag mag, en probeer die vriendelijkheid aan hem of haar door te geven.’ Minutenlange stilte. ‘Neem nu afscheid van je vijand en wens hem vrede.’

Of je van mediteren een beter mens wordt, is lastig te zeggen, maar eenmaal buiten blijft de ontspannen waas nog lang om je heen hangen. Die vervelende bumperklever achter je kan je ineens niet zo veel meer schelen. Shalom.

Populair

Nieuws

Laatst toegevoegd

Pagina opties