8-12-2007 / Simonis won respect |
Fel rumoer begeleidde de benoeming van Ad Simonis tot bisschop van Rotterdam in 1971. Op het kookpunt van de polarisatie in rooms-katholiek Nederland koos de paus voor een Haagse kapelaan, die niet voor afschaffing van het priestercelibaat was en liever een biddende kerk had dan een praatkerk.
,,Alfrink (toen aartsbisschop van Utrecht, red.) was er zo van ondersteboven, dat hij dagen nodig had om in beweging te komen. Hij was echt lamgeslagen!'', verhaalt toenmalig bisschop Jan Bluyssen van Den Bosch in zijn memoires.
Alle veertien dekens in het bisdom dreigden met aftreden. Rome heeft zich ,,weer eens van zijn meest autoritaire kant laten zien'', schreef de Volkskrant . Er werd zelfs gespeculeerd dat de andere bisschoppen Simonis als collega zouden weigeren. Dat gebeurde uiteraard niet, maar omstreden was Simonis nog steeds toen hij in 1984 aartsbisschop van Utrecht werd, en dus hoofd van de Nederlandse kerkprovincie. Hij werd door velen gezien als te rechtlijnig, geen bruggenbouwer. Hij was ook niet de eerste keus van zijn voorganger Jo Willebrands. Het duurde tot midden jaren negentig voor Simonis boven de verlammende tegenstelling behoudend-progressief in rooms-katholiek Nederland kon uitgroeien.
Vandaag is de eucharistieviering waarin hij officieel afscheid neemt, op de dag af 24 jaar na zijn installatie in Utrecht. Het rumoer rondom zijn persoon is verstomd. Kardinaal Simonis won respect en waardering, puur doordat hij ouder werd, zei hijzelf: ,,Onwillekeurig krijg je dan toch meer gezag.'' Maar waarschijnlijk ook doordat hij volslagen zichzelf bleef: rechtzinnig, vasthoudend, gelovig, toegankelijk, direct. Een wegwijzer voor zijn kerk, een vaderfiguur voor de priesters in zijn bisdom en uiteindelijk ook een welkome gast in de media.
Hij had niet de diepte van zijn Belgische collega Danneels, hij is ook in zijn afscheidsboekje Een hart om te denken niet vaak verrassend in zijn observaties van kerk en cultuur. Wel helder. Hij gaf in de media op iedere vraag antwoord, en met meer openheid en losheid dan programmamakers van zo'n 'steile conservatief' verwachtten.
Terugkijkend op zijn 24 jaar in het aartsbisdom Utrecht is Simonis' belangrijkste verdienste waarschijnlijk, dat hij zijn kerk terugbracht op koers. Zijn voorgangers waren vanaf de jaren zestig overvallen door het protest der progressieven, die zij, op eieren lopend, binnen de kerk probeerden te houden. Simonis, en de andere bisschoppen, die via nieuwe benoemingen meer op één lijn kwamen, stuurden bij.
Paus Johannes Paulus II en zijn bezoek aan Nederland in het tweede jaar van aartsbisschop Simonis hielpen daarbij: heel wat priesters onder de vijfenveertig jaar die vandaag in parochies werken, kunnen getuigen dat ze niks zagen in de onbeschofte ophef van 'progressieve' kant rondom dat pausbezoek, en werden aangetrokken door een paus die zei wat hij geloofde en deed wat hij zei.
Beteugelen
De bisschoppen begonnen - de een wat actiever dan de ander - vrijzinnige wildgroei op allerlei terrein in parochies te beteugelen. Leeglopende parochies werden samengevoegd in de hoop op een doorstart; er werd nadruk gelegd op geloofsonderricht, de vorming van kleine actieve groepen en jongerenwerk. Nieuwe, evangelisch geïnspireerde bewegingen binnen de Rooms-Katholieke Kerk kregen alle ruimte. Aan dat proces gaf kardinaal Simonis leiding, al blijkt de praktijk weerbarstiger dan het visioen.
Simonis blijft nog als 'apostolisch administrator' aan tot de paus een opvolger benoemt, naar zijn eigen verwachting in januari. Dan gaat hij in Nieuwkuijk wonen in een centrum van een van de nieuwe bewegingen, Focolare, die gemeenschap en oecumene hoog in het vaandel heeft staan. Eerst wacht hem volgende week een derde heupoperatie, waar hij erg tegen opziet.
Simonis hoort nog vier jaar tot de stemgerechtigde kardinalen bij de keuze van een nieuwe paus. In november 2011 wordt hij tachtig.
Bron/lees verder:
Nederlands Dagblad
