10-12-2007 / 'Grafrust in Nederland niet zeker' |
Nederland telt bijna een miljoen moslims. Negentig procent wil in het land van herkomst worden begraven. De eeuwige grafrust, voor moslims heilig, is in Nederland te onzeker.
Niemand praat graag over de dood. Ook de vader van Moustapha Baba, een in de jaren zestig naar Nederland geëmigreerde Marokkaan, niet. Vader noch zoon heeft het onderwerp ooit aangeroerd. "En toch weet ik zeker dat mijn vader na zijn dood terug wil naar Marokko. Hij gelooft niet dat hij hier eeuwige grafrust vindt", zegt Baba, partner van intercultureel adviesbureau Mex-it.
\
De druk op de beperkte ruimte op begraafplaatsen zal de komende jaren alleen maar toenemen in Nederland, constateert de Landelijke Organisatie van Begraafplaatsen (LOB). Als gevolg van de vergrijzing zullen na 2010 veel mensen overlijden.
Hoewel alle moslims begraven willen worden, legt deze grote groep Nederlanders vooralsnog nauwelijks beslag op de schaarse ruimte.
Nederland telt zeventig begraafplaatsen waar een speciale dodenakker voor moslims is aangelegd. De doden liggen er netjes naast hun geloofsgenoten - moslims mogen niet tussen niet-moslims begraven worden - met het gezicht naar Mekka.
Toch kiest volgens schattingen van de Stichting Islamitisch Begrafeniswezen (Stichting IBW) negentig procent van de bijna één miljoen moslims in Nederland ervoor om in het land van herkomst begraven te worden.
"Moslims geloven gewoon niet dat je op Nederlandse bodem ook volgens de islamitische gebruiken begraven kunt worden", meent Moustapha Baba, die hier onderzoek naar deed. "Ze vertrouwen het niet en kiezen daarom massaal voor repatriëring naar Turkije of Marokko. Ik heb met Marokko én Nederland een even sterke band, maar ben eerlijk gezegd zelf ook in dubio. Mijn gevoel zegt ook: ik wil terug."
De eeuwige grafrust, heilig voor moslims, vormt het grootste struikelblok. In Nederland mogen algemene graven na tien jaar worden geruimd.
De botten worden vervolgens in een knekelput of een verzamelgraf herbegraven. "Maar altijd op dezelfde begraafplaats", zegt Pauline Harmsen van de LOB. "Geen bot verlaat een begraafplaats." Harmsen is auteur van de vorige maand verschenen Handleiding Islamitisch Begraven.
Voor veel moslims is dit herbegraven van lichaamsresten onaanvaardbaar. Volgens Harmsen is het een hardnekkig misverstand dat moslims hier geen waardige begrafenis kunnen krijgen. "Eeuwige grafrust bestaat, ook in Nederland. Het wemelt hier van de eeuwigdurende graven, voortkomend uit de christelijke en joodse traditie." Het gaat hier om eigen graven of familiegraven, waarvan de grafrechten in principe eeuwigdurend verlengd kunnen worden.
Eenvoudig is dit echter niet. De nabestaanden zullen om de zoveel jaar moeten aangeven dat ze het graf in stand willen houden. "Bovendien hangt er een fors prijskaartje aan", weet Ibrahim Wijbenga, voorzitter van de Stichting IBW. "De nabestaanden of de geloofsgemeenschap draaien voor de kosten op."
Het in stand houden van een graf kost ongeveer negentig euro per jaar. Dat lijkt misschien niet veel, maar het loopt flink in de papieren als na eerst het graf van overleden grootouders, ook de graven van ouders, zussen, broers en kinderen bekostigd moeten worden. In Turkije en Marokko zijn die kosten er niet omdat er voldoende ruimte is en het graf in één keer afgekocht kan worden. Wijbenga: "En hoe verzeker je je in Nederland van eeuwige grafrust als je geen kinderen hebt?"
Ook jonge moslims hebben daarom nog steeds hun twijfels bij een Hollandse begrafenis.
Pauline Harmsen verwacht niettemin dat tweede- en derdegeneratiemoslims uiteindelijk voor Nederland zullen kiezen. "De eerste Limburgers die in de Rotterdamse haven gingen werken, wilden ook nog per se bij de parochie of in het familiegraf in het geboortedorp begraven worden", vertelt ze. "Bij hun kinderen was die behoefte al minder groot."
Wijbenga, Baba en Harmsen pleiten voor betere voorlichting aan moslims. Dat in Almere afgelopen zomer de eerste volledig islamitische begraafplaats is geopend, is wellicht een stap in de goede richting.
Bron/lees verder:
BN De Stem
