BANT - Maria heeft in de kerkelijke geschiedenis haar eigen historie. Die tegenwoordig niet meer is voorbehouden aan het katholieke deel van kerkelijk Nederland. PKN-voorganger Erna Lensink uit Lelystad, predikant in Bant, praat binnenkort bij de christelijk-maatschappelijke vrouwenbeweging Passage Bant-Rutten over Maria. "De beroemdste moeder van de wereld."

Maria als onderwerp voor een lezing: omdat het kersttijd is natuurlijk. Maar ook omdat ze een aansprekende figuur is. En niet alleen voor vrouwen. Lensink: "Niet iedereen ís moeder, maar iedereen heeft wel een moeder." En interessant om het daar juist eens in een protestants gekleurd gezelschap over te hebben, vindt Lensink. "We weten niet zoveel over haar. Merk ik bij mezelf ook. Het zit niet in onze genen. Het was lange tijd zo: katholieken geloven in Maria en wij niet. Gelukkig is die scheidslijn niet zo strak meer." Daarom vindt ze het leuk dat Passage het onderwerp zelf aandroeg. "Het is boeiend eens een bredere blik te werpen op dit joodse meisje dat een altaarstuk werd. Je kunt eigenlijk niet naar haar kijken zonder die eeuwenlange geschiedenis."

In haar lezing neemt ze haar toehoorders eerst mee naar de Bijbel. Lensink laat zien dat daarin eigenlijk niet veel te vinden is over de historische Maria. Of hoe het met haar verder ging. Mensen kleurden dat plaatje maar wat graag zelf verder in. "Volksvroomheid gaat zijn eigen gang. En het is nu eenmaal een figuur die sterk tot de verbeelding spreekt. Zo hebben veel mensen troost gevonden bij Maria. In beeldende kunst, in muziek. Met name toen het volk nauwelijks kon lezen of schrijven", zegt Lensink.

Maria werd zelfs goddelijk verklaard. In de vroege Middeleeuwen kreeg haar zoon die status toebedeeld - Jezus werd God - dus was zijn moeder dat ook. Het verklaart dogma's als die van de Heilige Maagd, de Moeder Gods en de Maria Tenhemelopneming. Maria kreeg zelfs trekjes mee van voorchristelijke tradities, zoals de godinnencultus. Ook ontstonden door de eeuwen heen allerlei gebruiken en feesten rond haar figuur. Lensink: Het 'Wees gegroet Maria' is niet voor niets wereldwijd het meest bekende gebed na het 'Onze Vader'.

Tijdens de lezing duikt de predikante ook even in de feministische theologie. Daar wordt Maria in eerste instantie afgeschilderd als een onmogelijk voorbeeld voor de vrouw: dienstmaagd én moeder Gods, maagd én moeder. Aan de andere kant brengt Maria een vrouwelijk element in de geloofsbeleving. "Zo schrijft een theologe bijvoorbeeld dat hoe Maria in de kerk is geworden, past bij celibataire priesters''.

Lensink heeft naar eigen zeggen altijd veel met vrouwen in de Bijbel gehad. "In de Bijbel komen voornamelijk mannen voor en tot voor kort stonden er uitsluitend mannen op de kansel. Daarom is het interessant dingen ook eens vanuit het perspectief van vrouwen te bekijken. Zo houd ik binnenkort een lezing over Dina, dochter van Jakob uit Genesis, en kijken we vanuit haar gezichtspunt naar geweld in de Bijbel."

Populair

Nieuws

Laatst toegevoegd

Pagina opties