Kerkelijk Nederland is een beweging rijker. De Emerging Church. Het is een beweging zonder leiders, zonder structuur en zonder dominees die zeggen hoe het zit. De samenleving verandert, Emerging Church verandert mee.

Emerging Church, letterlijk opkomende kerk, is een beweging die net voet aan wal zet in de Hollandse polder. In Noord-Amerika en Groot-Brittannië is de beweging al groter.

Hier bestaat de beweging vooralsnog uit een pril, klein netwerk van enthousiastelingen die plaatselijk projecten organiseren om God weer in de dagelijkse dingen te verweven. En dus niet alleen op zondag in de kerk.

God irrelevant

Want volgens Nico-Dirk van Loo, een van de initiatiefnemers van de zojuist gelanceerde website van Emerging Church, is God irrelevant geworden voor het merendeel van de Nederlanders. Gelovigen hebben zich teruggetrokken in hun subcultuurtjes en zijn onzichtbaar. Het is dus ook een alarmerende beweging, die pittige kritiek levert op de kerk en die protesteert tegen de kloof tussen het publieke domein en dat van de gelovige.

Het begon met weblogs. Van christenen, vooral van orthodoxe gezindte, die worstelden. Ze zaten niet meer lekker in hun vel in de kerk, is dit nu wat Jezus werkelijk voor ogen had? Ze voelden zich niet meer thuis binnen de heersende theologische opvattingen en ervoeren de kerk als te institutioneel.

De bloggers vroegen zich bovendien af: wanneer gaat de kerk nou eens met haar tijd mee? We leven in een postmoderne tijd, met al haar prachtige uitingen: muziek, kunst, filosofie en wetenschap waarin God te vinden is. En met al haar problemen, van angst voor terrorisme tot aan eenzaamheid en het heersende onfatsoen. Maar ook daarin is God te vinden, en nodig. En wat doet de kerk? Niet zo veel, meent de Emerging Church. "In sommige kerken is een drumstel al te veel."

Discussie

En dus kwam tussen die webloggers discussie op gang. Het netwerkje van 'worstelaars' en 'zoekers' discussieerde met elkaar over het christen-zijn van deze tijd en nieuwe vormen van ecclesiologie. Zo ontstond een nieuwe beweging. De bron waaruit die beweging put, is dezelfde, namelijk die van 2000 jaar christelijk geloven.

De uitingsvormen totaal verschillend. Het doel: christelijk geloven, met Jezus als voorbeeld, in de eenentwintigste eeuw. Een ontwikkeling waarin kerkelijk Nederland al jaren verstek laat gaan, volgens Emerging Church.

Nu is er niet zo veel vernieuwend aan gespreksclubjes over het geloof. Dat gebeurt ook gewoon in de kerk zelf. Toch steekt de beweging Emerging Church anders in elkaar, er wordt dan wel gediscussieerd, over theologie geschreven en over filosofie nagedacht, net zoals andere kerken, dominees en religieuze clubjes dat doen, maar bij deze ongeorganiseerde beweging staat het gesprek met de gelovige volledig centraal en moet het postmodernisme meer aandacht krijgen.

Achterstandswijken

Vooral het gesprek met de geloofszoeker in achterstandswijken, de jongere die nooit in de kerk komt en de allochtoon is van belang. Nico-Dirk Van Loo, één van de bloggers en netwerkers van de beweging legt uit: "Jongeren bijvoorbeeld, komen tot geloof door Alpha-cursus of een project van Youth for Christ. Vervolgens staat het stil. Ze hebben nog nooit een kerk van binnen gezien en voelen daar ook niet zo veel voor. Omdat hun beleving van spiritualiteit simpelweg niet binnen de kerkmuren past. Maar dat betekent nog niet dat ze geen christenen zijn."

Sommige christenen vertolken hun geloof volgens Van Loo liever in smartlapachtige songs, dan in een psalm of gezang. Weliswaar een smartlap met een andere tekst, maar wel in die vorm. Dat is hún spiritualiteit. Maar daarmee kunnen ze nergens terecht.

Jan Smit

En dus startten 'emergers' plaatselijke projecten met gelovigen die niet zoveel met de kerk hebben maar wel met spiritualiteit. De projecten krijgen dan ook vorm vanuit die eigen cultuur. Dat is het startpunt volgens Van Loo.

De ene emerger organiseert daarom avondjes met teksten op de muziek van Jan Smit, de ander onderhoudt een netwerkkerkje in Naaldwijk waar jongeren praten over het maken van levenskeuzes en hoe Jezus daar in past.

En weer een ander bruncht elke zondagmorgen met een clubje bij hem thuis, een voortvloeisel van lessen Nederlands die de brunchorganisator eerder gaf aan buitenlanders.

En dan is er nog iemand in Soest, die avonden organiseert voor hoger opgeleiden. "Dan wordt er een powerpointpresentatie uit de kast getrokken en praat men over het geloof op een heel ander manier." Zo heeft iedereen zijn eigen cultuur.

Blinde vlekken

Inmiddels lopen er vijftien projecten. Veelal maatschappelijk ingevuld. Sommige emergers kennen elkaar, anderen weer niet. Het is ongeorganiseerd. Contact houden ze via weblogs en sinds kort ook via de nieuwe website. De gelovige postmodernisten organiseren de projecten zelf. Niet vanuit een opdracht van de kerk of organisatie.

De emergers komen vanuit verschillende christelijke achtergronden. De meesten hebben een evangelische achtergrond, maar er is ook een gereformeerde bij. De projecten zijn op eigen initiatief, wel zorgen ze dat ze zelf ook met hun vragen, en met hun eigen "blinde vlekken" en geloofskwesties bij iemand terecht kunnen, een dominee of een organisatie.

'Post-gereformeerd'

Anti-kerk zijn de emerging churchers dus niet. Naast de projecten buiten de kerk om, houden sommige emergers ook gewoon kerkdiensten, al dan niet in een iets andere vorm dan de gemiddelde kerkganger gewend is. Bovendien moeten ze ook zelf hun geestelijke voeding en inspiratie ergens vandaan halen, zegt van Loo. Zelf is de 'post-gereformeerde' nog steeds lid van de Gereformeerde Kerk (Vrijgemaakt).

"Het gaat om God in het dagelijkse leven te integreren. En dat de kerk een leidraad vormt bij het volgen van Jezus," meent Van Loo. Dat veel kerkgangers zich waarschijnlijk niet erg kunnen vinden in de ongeorganiseerde structuur van Emerging Church, vinden ze niet erg. Er is niets mis met structuur en de klassieke vorm van de kerk, maar velen voelen zich daarin niet meer thuis, wordt er geredeneerd.

Mini-religie

Bang voor eilandjes waar ieder zijn eigen mini-religie er op nahoudt, is de post-gereformeerde niet. "We hebben immers een heel duidelijk beginpunt. De relaties met elkaar, het samen zoeken, het samen bidden, samen worstelen met de bijbel, de relatie met God. En 2000 jaar christelijk geloven in al haar rijkdom. Daar kunnen we wel even mee vooruit."

Populair

Nieuws

Laatst toegevoegd

Pagina opties