4-2-2008 / Ton Zondervan / Houdt God van Sonja Bakker? |
De kerk is al decennia bezig aan een forse afslankings- kuur. Tegelijk zien we de laatste tijd een oplevende belangstelling voor religie, ook de christelijke. Wat is hier aan de hand? En wat betekent dat voor de kerk?
In onze tijd is religie in sterke mate los komen te staan van de institutionele kerk. De kerk was altijd hoedster van een geheel van religieuze taal, symbolen en praktijken. Dat geheel is versplinterd. Met de ontkerkelijking zal een deel daarvan verdwijnen. Maar een ander deel is als het ware in de cultuur uitgezaaid geraakt. Het religieuze krijgt zo nieuwe vormen, duikt op nieuwe plaatsen op in de samenleving en verbindt zich op nieuwe manieren met sociale verbanden. Je ziet religie (of elementen daarvan) de laatste jaren opnieuw opduiken bijvoorbeeld op internet, in films, in nieuwe rituelen rond uitvaarten, in klooster-retraites voor managers enzovoorts.
De kerken hebben daar nog zeker wel een rol in, maar zijn hun centrale rol als (be)hoeders van de religie kwijt. De kernactiviteiten van geloofsleven, namelijk bidden/verstilling, vieren, dienen, delen en religieus leren, vonden in de verzuilde samenleving grotendeels plaats ín of onder controle van de kerk. Dat is voorbij. Er is een nieuwe en voorlopig zeer onoverzichtelijke situatie ontstaan.
Dat heeft enkele lastige gevolgen. Religie heeft een gevaarlijke, explosieve kant. Denk aan de radicale evangelicals met grote politieke invloed in de VS, of jonge radicale moslims zoals Mohammed B. Deze krachten zijn moeilijker te beheersen wanneer de religie niet of minder onder controle staat van religieuze, of andere, instituties. Anders gezegd: de religieuze instituties probeerden 'wilde devotie' te temmen. Nog een lastig punt is dat mensen onder de noemer van religie of van spiritualiteit soms de grootste onzin geloven. Een religieuze institutie heeft dus ook de functie om religieuze denkbeelden te toetsen aan de ‘religieuze rationaliteit’ van de wijsheid van religieuze tradities.
Bron/lees verder:
Lees verder op News4All
