6-2-2008 / Rob van der Knaap / Verdwijnt God uit Jorwerd? |
In het boek Hoe God uit Jorwerd verdween van Geert Mak vertelt de auteur - of beter gezegd schildert hij - het verhaal van een van een kerkdorp in Leeuwarden met minder dan 1.000 inwoners in de periode 1945-1995. Het is een boek met een duidelijk suggestieve titel. Echter anders dan het boek doet vermoeden gaat het niet werkelijk over hoe God is verdwenen of verdreven door de mammon. Het gaat over de veranderingen die plaatsvinden in de maatschappij waar Jorwerd ook een onderdeel van is. Het wordt prachtig beschreven en je ziet als het ware het wiel van de tijd draaien.
Echter de titel blijft maar door mijn geest zweven. Ze laat me niet los. Hier moet Geert Mak toch een bedoeling mee hebben gehad. Wil hij ermee zeggen dat in een maatschappij die steeds technischer wordt, God langzamerhand aan het verdwijnen is?
Het verhaal vertelt alleen de feiten en toch... als je sommige passage’s leest krijg je het duidelijke gevoel dat de schrijver God niet wil loslaten. Hij zoekt, of beter gezegd hij vindt God in het stille moment zo maar op een vroege morgen.
'Wie op een vroege herfstochtend de brug bij de oude schilderswinkel overloopt en daarna langzaam Jorwerd uitwandelt, wie dat voor de eerste maal doet wordt overweldigd door licht, door honderd verschillende soorten licht. Het licht boven deze platheid is allesbepalend. Het is eeuwig en altijd weer anders, het zet de kleur van elke dag, het dreigt en troost, het beangstigt en behaagt.’
De maatschappij wordt steeds induvidualistischer. Het woord IK wordt nogal eens met hoofdletter geschreven. Het doet me denken aan iets wat Edward Milton ooit eens schreef: ‘Liever heerser in de hel dan dienaar in de hemel’. Het is nogal een krasse uitspraak maar bedoelt om mensen door het tegenovergestelde te zeggen ze erover na te laten denken. Zo lang wij er maar over blijven nadenken zullen we Hem nooit vergeten. En zal hij ook nooit echt uit Jorwerd verdwijnen.
Rob van der Knaap
