28-4-2008 / Verhalen Jip en Janneke religieus geduid |
TILBURG - 'God' speelt in de verhalen over Jip en Janneke een belangrijke rol, zegt literatuurwetenschapper Piet Mooren. Maar niet de God van de Bijbel. ,,Hun onbekende God is de God van de schepping en van de natuur in al zijn facetten.'' Hij komt tot die conclusie na een analyse van de verhalen over Jip en Janneke, geschreven door domineesdochter Annie M.G. Schmidt. Mooren, universitair docent aan de faculteit geesteswetenschappen van de Universiteit Tilburg, hield in Tilburg een lezing over 'God in kinderboeken'.
Volgens hem heeft Annie M.G. Schmidt ,,het christelijk geloof van de vaderen en de orthodoxe, traditionele rituelen al vroeg achter zich gelaten''. Hij herkent in haar kinderverhalen echter wel een godheid die zich manifesteert in de natuur en in de schepping. ,,Naar die God van zowel hemel en aarde als van mens, dier en ding gaan Jip en Janneke in tal van rollen op zoek.'' Daarmee gaat het volgens hem niet om ,,de God van de christelijke dogma's en leerstellige tradities zoals die in kerken verkondigd wordt''.
De enige uitzondering daarop kwam hij tegen in het verhaal waarin Jip en Janneke trouwen. ,,Janneke weet niet hoe dat moet, maar volgens Jip kan het schuurtje als kerk dienen, heeft Janneke enkel een sluier nodig en volstaat voor hemzelf een hoed. Dan loopt het bruidspaar arm in arm naar de kerk om voor hun beer te gaan staan die het trapleertje als preekstoel gebruikt en die er met een slabbetje om als een echte dominee uitziet'', vertelt Mooren. ,,Na deze onorthodoxe huwelijksinzegening feliciteert moeder bruid en bruidegom, om het echtpaar vervolgens te trakteren op twee krentenbroodjes als bruiloftsmaal.''
In andere verhalen over Jip en Janneke worden volgens Mooren geen directe verwijzingen gemaakt naar God of kerk. ,,Zij leven niet in het regime van straf en boete van een strenge, calvinistische God, mogen lachen om de grapjes van hun moeder en ook alles op eigen houtje ontdekken. Dat gebeurt in de veilige omgeving van familie en buurt. Zo gaan ze aan het zaaien in de lente, aan het pootje baden in de zomer, aan het bladeren opvegen in de herfst en aan het maken van een sneeuwpop in de winter.''
Deze rituelen duidt Mooren religieus. ,,Al staat nergens geschreven dat alles één is in God of in de natuur, toch lijken beide kleuters, net als de natuur zelf, vanuit dat intuďtieve besef te leven.''
Bron/lees verder:
Nederlands Dagblad
