25-7-2008 / Lambert Jordens - Vreemd |
Toen de Paus in Sydney was, was ik in Italië. De kranten gingen uitgebreid op dit bezoek in en met name ook op zijn uitlating dat de daders van de pedofilieschadalen voor de rechter moesten komen. Dat laatste heeft me verbaasd. Natuurlijk begrijp ik dat het hoog tijd werd dat de bezem erdoor wordt gehaald omdat er veel wordt verdonkeremaand en verzwegen. Of traditiegetrouw werden mensen overgeplaatst. Niets dan goeds over deze stap waarover de kranten schreven dat 'de baas veel verder is dan vele bisdommen in de hele wereld die nog steeds in de oude reacties vastzitten'.
Maar er is een andere kant: de kant van de barmhartigheid. Die heb ik gemist bij 'de plaatsbekleder van Christus op aarde' of ik heb de verkeerde kranten gelezen. In de eerste plaats heb ik altijd wantrouwen gehad tegenover mensen die zich dertig jaar later herinneren dat ze ongelukkig zijn omdat ze zo' n ervaring hebben gehad. Let wel: ik bagatelliseer de problematiek allerminst, maar heb het gevoel dat er meer geestelijke problemen aan de hand zijn bij deze mensen en niet alleen de negatieve ervaring met een priester. Ten tweede zou juist de generatie van Benedictus moeten weten hoe de oude gesloten seminariesfeer soms verknipte mensen afleverde. Ook voor hen geldt: ze hadden al aanleg voor enige verkniptheid omdat er ten slotte ook vele gezonde geestelijken uit zijn voortgekomen die sexualiteit 'normaal sublimeerden'.
Maar toch: ik miste in de redevoeringen van de Paus in Sydney deze barmhartigheid. Niet om ook maar iets goed te praten maar wel om te benadrukken dat zijn ex-werknemers enorm in persoonlijke moeilijkheden waren gekomen die - ik herhaal het nog eens - nooit een rechtvaardiging mogen zijn voor hun gedrag. Toch moet de Paus dan 'in persona Christi' ook barmhartigheid uiten met mensen die het spoor bijster zijn geraakt in hun persoonlijke leven. De nu ontstane empathie hoeft niet beperkt te blijven tot de slachtoffers ook al zou empathie met de daders kwalijk zijn genomen door de slachtoffers. Maar daar doe je niks aan.
Er zijn talrijke boeken geschreven over die seminariesfeer. Lodewijk van Deyssel schreef een roman over Rolduc en ook Mgr. Bluyssen gaat in 'Gebroken wit' uitgebreid in op de seminariesfeer. 'Bijzondere vriendschappen' waren ten strengste verboden en ieder affectieve vriendschap werd afgekeurd. Een niet onaanzienlijk aantal van de bijna 5000 beschuldige priesters - alleen al in de VS - heeft zo'n verleden. Zou ook voor hen barmhartigheid niet op zijn plaats zijn?
Zowel Paus Johannes XXIII als Paus Paulus VI hebben in de openingen van het Tweede Vaticaans Concilie benadrukt dat barmhartigheid het gezicht van de kerk moet zijn in de nieuwe tijd waarin wij leven.
Lambert Jordens
