Het was de Nederlander Petrus Canisius die in 1555 de kern van de grote hoeveelheid geboden samenvatte in vijf geboden. Ze waren bedoeld als hulp voor gelovigen in het praktiseren van het geloof. De huidige catechismus grijpt terug op de drie catechismussen die de jezuiet Canisius schreef in de tijd van het concilie van Trente (1545-1563) en de geboden van de Nijmegenaar bekrachtigt. Dit zijn de vijf geboden:
1. op zondagen en verplichte feestdagen deelnemen aan de Eucharistie
2. ten minstenste eenmaal per jaar biechten
3. in de paastijd de heilige communie ontvangen
4. de verplichte feestdagen vieren als zondag
5. op onthoudingsdagen geen vlees gebruiken en op vastendagen vasten.
Het zijn geboden, en ze zijn bedoeld om in je geloofsleven minimale waarborgen te geven in de groei in de liefde tot God, je naasten en morele inzet. De vijf geboden worden in de KKK (Katechismus van de Katholieke Kerk) als volgt beschreven en toegelicht:
Het eerste gebod vraagt van de gelovigen deel te nemen aan de eucharistieviering waartoe de christelijke gemeenschap zich verzamelt op de dag die de verrijzenis van de Heer herdenkt. Het tweede gebod verzekert de voorbereiding op de eucharistie door het ontvangen van het sacrament van boete en verzoening, dat de bekering en vergeving van het doopsel voortzet. Het derde gebed geeft de ‘minimumeis’ aan wat het ontvangen van het lichaam en bloed van de Heer betreft in verband met de paasvieringen, die oorsprong en kern zijn van de christelijke liturgie. Het vierde gebod vervolledigt de zondagsplicht door de deelname aan de voornaamste liturgische feesten, die de mysterie eren van de Heer, de maagd Maria en de heiligen. Het vijfde gebod beschermt de tijd van ascese en boete die ons op de liturgische feesten voorbereiden; zij helpen ons onze instincten te beheersen en de vrijheid van het hart te verwerven.
