Succesvol symposium over vrouw in de kerk‘In een land waar ze alles weten van seks, weten ze niets van seksualiteit’. Dat zei de Amerikaanse moraaltheologe dr Pia de Solenni tijdens het symposium ‘Vrouw wie ben je?’ dat op 2 mei in Ede werd gehouden. Ruim 250 mensen namen deel aan het symposium waarbij vanuit verschillende gezichtspunten werd ingegaan op de vraag: Wat maakt een vrouw tot een vrouw en wat heeft dat voor gevolgen voor haar rol in maatschappij en kerk?
Paus Johannes Paulus II
Grote inspiratiebron voor de gerenommeerde sprekers uit binnen-en buitenland was het document Mulieris Dignitatem van paus Johannes Paulus II (1920-2005). Hierin schreef de paus over de waardigheid van de vrouw. Deze waardigheid stond centraal tijdens zijn audiënties van 1979-1984 en leidde tot het boek: ‘Man and woman He created them: the theology of the body’. In 1988 volgde het document Mulieris Dignitatem (over de waardigheid van de vrouw). Wat opvalt in al deze geschriften is het respect waarmee de paus over de vrouw schreef. Als grootste waarden noemde Johannes Paulus II de maagdelijkheid en het moederschap. Het duidelijkst zien we dat bij Maria die daarmee volkomen beantwoordt aan Gods roep. In zijn brief bestempelde de paus Maria als archetype van de mensheid. Als evenbeeld van God vullen man en vrouw elkaar aan en zijn aan elkaar gelijkwaardig. Het huwelijk weerspiegelt de huwelijksband tussen Christus en de kerk: liefdevol, gelijkwaardig en wederkerig.
Deze hoog verheven taal staat ver boven de verloedering van de seksualiteit in onze hedendaagse maatschappij. ‘In een land waar ze alles weten van seks, weten ze niets van seksualiteit’, stelde de Amerikaanse moraaltheologe dr Pia de Solenni. De Solenni wees op het gevaar om toe te geven aan de neiging om verschillen tussen man en vrouw te negeren. ‘Door volledig vrouw te zijn kunnen we ons leren hoe we Kerk kunnen zijn en Gods roep kunnen beantwoorden. Als we echter besluiten het pad te volgen dat het merendeel van de ontwikkelde wereld volgen dan verliezen we niet alleen onze waardering voor huwelijk en gezin, maar verliezen we ook het vermogen met elkaar in contact te treden, relaties aan te gaan en onszelf te leren kennen.’
Verschillen
Man en vrouw voelen zich tot elkaar aangetrokken omdat ze biologisch, emotioneel en sociaal van elkaar verschillen. Zo ontwierp het Italiaans echtpaar Di Nicola en Danese vijf karakteristieken van man en vrouw. Hun verschillen vullen elkaar aan maar kunnen ook vervormd raken wanneer mensen doorslaan. Neem bijvoorbeeld de geldingsdrang van de man en het zich naar de ander richten van de vrouw. In de wandelgangen van het congres bleek juist dit verscheel tot pijnlijke ervaringen te lijden. ‘Ik voel me diep gekwetst omdat mijn man wegens mijn schoonheid met mij wilde pronken zoals hij dat ook deed met zijn auto en huis. Van een geestelijke band was er nauwelijks sprake, want hij zag mij niet als gelijkwaardig,’ vertelde een congresganger.
Het niet zien van de vrouw als een aan de man gelijkwaardig wezen leidt tot menig communicatie- en relatieprobleem. Daardoor ontstaat binnen huwelijk en maatschappij een ongelijke behandeling. De Solenni wees in dit verband op de woorden van Johannes Paulus II.. Hij zag wel de vrouw als volstrekt gelijkwaardig.
De Solenni: ‘Beiden zijn geschapen om te beminnen, maar ieder op een andere manier. Vrouw en man vullen elkaar aan en getuigen samen van de liefde van God op een meer volkomen manier dan ieder van hen het alleen zou kunnen. De liefde is daarbij de mogelijkheid van het verstand om het goede in de ander te zien. De vrouwelijkheid van geest en hart maakt het daarbij mogelijk om zich aan de ander en aan God te binden.’
Zelfgave
L. Marc Timmermans, pr. sloot daarop aan door erop te wijzen dat in de eenwording man en vrouw zich aan elkaar in volledige liefde geven. ‘In de seksuele daad wordt de eenzaamheid opgegeven en de mens een zuiver en sprekend beeld van God.’
Hoe hoog verheven de katholieke kerk de eenheid tussen man en vrouw ook stelt, toch houdt ze vast aan het celibaat. Is dat niet confronterend? ‘Nee’, antwoordde een priesterstudent tijdens de lunch. ’Als priester vind je die eenwording tussen jezelf, de kerk als de bruid van Christus en de parochie.’
Deze hoog verheven vorm van onbaatzuchtige zelfgave raakt in de hedendaagse maatschappij teloor door vercommercialisering, uitbuiting en verslaving. De mens vervalt tot lustobject. De innerlijke zuiverheid van het hart weerhoudt de mens ervan om de ander als lustobject te zien.
‘Door de zondeval hebben we de oorspronkelijke harmonie verloren,’stelde Timmermans. ‘De verlossing door Christus kan ons weer zuiverheid van hart geven, onze onschuld herstellen, zodat we genezen van de ‘gebrokenheid’ Gods bedoeling kunnen verstaan en in praktijk brengen. Door ons lichaam en dat van de ander ontdekken we de opdracht om de andere als gelijke en als anders te herkennen en te beminnen, niet als object, maar als subject, niet voor onszelf, maar voor de ander,’ aldus Timmermans.
‘Misbruik van het lichaam waarbij geen liefde aan te pas komt is een moderne vorm van slavernij’, stelde Maria De Anima Christi tijdens de aansluitende worskhops. ‘De vrouw vindt haar roeping en waardigheid in het vervullen van het vrouw zijn.’ Maria De Anima Christi wees daarbij op dienstbaarheid van de Heilige Maagd. ‘In het dienen is geen ruimte voor machtswellust en dergelijke. De vrouw offert haar lichaam voor haar kind. Dat maakt moederschap tot een geestelijke dimensie.’
Gelijkwaardig
Het symposium sloot af met een forum. Aan de orde kwam de rol van de vrouw in de maatschappij. Pas door het erkennen van de gelijkwaardigheid van de vrouw zal zij binnen de maatschappij een aan de man gelijkwaardige positie innemen.
Di Nicola wees daarbij op het verschil tussen zijn en doen. ‘Richten we ons zelf te veel op het doen, dan kaderen we onszelf in. Dit terwijl het gaat om het vrouw zijn op de plaats waar je bent.’Een baan maakt een mens niet belangrijk. Door ons te veel te richten op onze baan verliezen we onze waarde uit het oog. Je bent als waardevol omdat iemand van je houdt om wie je bent en om wat je bent als mens.’
Aanzet tot verdere studie
In de strijd voor een evenwichtiger en daardoor menswaardiger maatschappij roept ‘Vrouw wie ben je’ een ieder op om hier aan mee te werken. Binnenkort volgt ook een seminar over dit onderwerp. Meer informatie is te vinden op de website www.vrouwwiebenje.nl
Marian Visser van Klaarwater
Foto's: © Gideon van Meeteren |
