Liturgische kleding

Inleiding

Tijdens vieringen kleedt de voorganger zich volgens liturgisch gebruik. De kleding is een belangrijke uiting van de liturgie. Op deze pagina staan de belangrijkste kledingstukken alfabetisch uitgelegd. In een paramentenatelier, vaak in kloosters, worden de kledingstukken gemaakt.

Wie draagt wat?

De kleding van een priester bestaat uit de amikt, de albe met cingel (koord). Verder een manipel, stola en kazuifel. Een diaken draagt in plaats van een kazuifel de dalmatiek.

Albe

Een wit linnen onderhemd, dat met een koord wordt vastgebonden om het lichaam. Over de albe wordt de amikt, stola en kazuifel gedragen.

Amikt

Onder de albe zit de amikt: een wit schouderdoek van linnen. Het dient om het  zweet van de priester op te vangen, zodat dit niet in de  albe trekt en deze niet voortdurend gewassen moet worden of gele randen krijgt.

Cingel

De cingel is het (witte) koord aan de albe.

Collaar

Iedere priester draagt, in zijn kleding buiten de vieringen een stemmig pak, voorzien van wit priesterboordje: de collaar.

Dalmatiek

De dalmatiek is een liturgisch bovenkleed sinds paus Sylvester. Het is bestemd voor de diakens.

Kalot

Dit is een klein mutsje op de kruin. Het bestaat in diverse kleuren: wit voor de paus, rood voor de kardinaal, paars voor de bisschop en zwart voor de priester.

Kazuifel

Tijdens de Eucharistieviering draagt de priester(s) een kazuifel: een groot liturgisch gewaad dat de liturgische kleur draagt van de betreffende liturgische viering. De kazuifel wordt ook wel planeta, orlament of casula genoemd.

Koorhemd

Zie: superplie.

Manipel

Een klein witlinnen gemaakte zakdoek dat soms over de linkerarm wordt gedragen. Sinds het Tweede Concilie wordt het manipel vrijwel niet meer gebruikt. De priester droeg het tijdens de liturgie om de arm om er het  zweet van het voorhoofd mee te kunnen verwijderen.

Mijter

Een hoofdband, in een punt uitlopend. Het is het liturgische hoofddeksel van de bisschop tijdens een viering.

Rochet

Dit is een koorhemd met korte, smalle mouwen.

Stola

Een smalle zijden band, die op de hals van de priester of diaken hangt. Deze wordt gebruikt in de mis en bij het toedienen van de sacramenten.

Stool

Zie: Stola.

Soutane

Een soutane is een lang gewaad in verschillende kleuren. Vergelijk de kalot: wit voor de paus, rood voor de kardinaal, paars voor de bisschop en zwart voor de priester.

Superplie

Het superplie wordt ook wel koorhemd genoemd en is het kledingstuk van alle geestelijken. Het is een verkorte variant van de albe, van witlinnen.

(c) 2003-2006 Sint Isidorusweb www.isidorusweb.nl