Nieuwe paus kiezen: mogelijke kandidaten

In de media wordt veel gespeculeerd over mogelijke kandidaten, nu de huidige paus is overleden. In theorie kan iedere rooms-katholieke man tot paus worden gekozen - in de praktijk wordt een nieuwe paus al eeuwen lang gekozen uit het college van kardinalen. Paus Urbanus VI was de laatste niet-kardinaal. Er worden zelfs criteria genoemd, waaraan een paus zou moeten voldoen. Leeftijd is er één van, meertaligheid een andere (minimaal Italiaans en Engels). Andere factoren zijn publieke uitstraling, politieke support van huidige Vaticaanse denkbeelden. En volgens sommigen zal de volgende paus iemand zijn uit een ontwikkelingsland. Wellicht is daardoor iemand uit Latijns-Amerika een goed compromis. Op deze pagina wordt meegespeculeerd, in het besef dat de heilige Geest de katholieke kerk bestuurt en de voorzienigheid uiteindelijk de keuze zal bepalen. Of, zoals een bekend Vaticaans gezegde luidt: Wie als pauskandidaat het conclaaf ingaat, komt als kardinaal terug.
De 117 kardinalen (plus de onbekende kardinaal die 'in pectore' zou zijn gekozen, met andere woorden om veiligheidsredenen wordt zijn naam niet onthuld) zijn aan zet (zie Een nieuwe paus kiezen: pausmakers).

Een nieuwe Nederlandse paus lijkt uitgesloten. 'Maakt u zich geen zorgen,' antwoordt kardinaal Simonis steevast als hem wordt gevraagd of hij kans maakt op het pausschap. Een Nederlandstalige paus maakt wel kans: al tijden circuleert de naam van de Belgische kardinaal Danneels als papabile.

Name-dropping

De National Catholic Reporter kwam in november 2004 met een top tien van kandidaten, uitgeplozen door Vaticanwatcher John Allen. Deze 10 papabile - Italiaans voor mogelijke pauskandidaten - zijn:

• De Nigeriaan Francis Arinze (72), voorzitter van de Bisschoppelijke Raad voor Inter-Religieuze Dialoog (hierdoor op goede voet met islam). Afrika is nog altijd een groeiregio voor de katholieke kerk. Hij is conservatief en charismatisch (hij leidt swingende missen in Lagos). Hij zou de eerste zwarte paus kunnen worden.
• De Belg Godfried Danneels (71), aartsbisschop van Mechelen-Brussel, is al lang internationaal actief. Hij is mediatiek, diplomatiek en intellectueel verfijnd. Hij is een man van het centrum, aanvaardbaar voor progressieven en conservatieven, die de moeilijkheden in de eigen kerkprovincie succesvol het hoofd heeft geboden. Op de bisschoppensynodes heeft hij een grote indruk gemaakt met zijn gedurfde tussenkomsten.
• Jorge Mario Bergoglio (68), aartsbisschop van Buenos Aires en sinds 2001 kardinaal zou de eerste jezuïet zijn die paus kan worden. De chemicus werd op zijn 33ste priester en is recentelijk de meestgenoemde Zuid-Amerikaanse pauskandidaat. Hij maakt deel uit van het secretariaat van de bisschoppensynode.
• Ivan Dias (68) werd priester op zijn 19de in zijn geboortestad Bombay en studeerde in Rome op het Vaticaanse diplomatieke instituut. Sindsdien is hij de hele wereld rondgezonden door het Vaticaan: in Oost-Europa, Scandinavië, Madagascar en Indonesië.
• Claudio Hummes (70) is Braziliaan, geboren uit Duitse immigranten. Hij is franciscaan en achtereenvolgens aartsbisschop van Fortaleza (1996) en Sao Paulo (1998), het grootste Brazilaanse bisdom.
• De Duitser Walter Kasper (70) uit Heidenheim-Brenz gaf dogmatische theologie aan de universiteit van Tübingen. In 1987 werd hij bisschop van Rottenberg-Stuttgart. Hij verdiende vooral zijn sporen in de contacten met andere kerken.
• Norberto Rivera Carrera (62) is aartsbisschop van Mexico City. Hij maakte een bliksemcarrière in de Mexicaanse hiërarchie. Carrera staat bekend om zijn engagement voor de armen.
• Oscar Andres Rodriguez Maradiaga SDB (62) was de eerste Honduraanse kardinaal. De aartsbisschop van Tegucigalpa heeft filosofie, theologie en klinische psychologie gestudeerd. De stichter van de Katholieke Universiteit van Honduras en begiftigd pianist is een dynamisch voorvechter van mensenrechten.
• Christoph Schönborn (58), aartsbisschop van Wenen, is een dominicaan van adellijke afkomst, charmant en zeer intelligent. Hij wordt als zeer capabel beschouwd sinds hij de storm in Oostenrijk na de beschuldigingen aan het adres van kardinaal Grör (die een pedofiele priester de hand boven het hoofd had gehouden) wist te bedwingen.
• De Italiaan Dionigi Tettamanzi (69), aartsbisschop van Milaan en voorheen Genua, staat dicht bij Opus Dei en is een aanhanger van de orthodoxe lijn. Hij staat bekend als de ghostwriter van Johannes-Paulus II en heeft veel moraaltheologische werken geschreven over abortus, doodstraf. Wordt wel "de Italiaanse Johannes Paulus II" genoemd.

Andere namen die in de pers opduiken:

• Joseph Ratzinger (78), aartsbisschop van München, is één van de machtigste mannen van het Vaticaan: aartsconservatief en vertrouweling van Johannes-Paulus II.
• Dario Castrillon Hoyos (75) uit Colombia staat aan het hoofd van de pauselijke Congregatie van de Geestelijkheid, waardoor hij een wereldwijd netwerk van contacten heeft. Hij is goed op de hoogte van de Latijns-Amerikaanse problematiek en weet wat drugs en armoede kunnen aanrichten.
• Andere Latijns-Amerikanen die genoemd worden zijn Alfonso Lopez Trujillo (69) uit Colombia en de Chileen Jorge Medina Estévez (78) .
• Jean-Marie Lustiger (78), aartsbisschop van Parijs, is al een tijdje kanshebber. De kardinaal, één van de trouwste volgelingen van de paus binnen het kardinaalscollege, stamt uit een familie met een joodse achtergrond. Nadeel is wellicht zijn oudere leeftijd.
• Carlo Maria Martini (78), oud-aartsbisschop van Milaan. Een sociaal voelende, charismatische intellectueel die elf talen spreekt - met grote pastorale ervaring. Hij is in Italië zeer populair als pleitbezorger van meer democratie in de kerk en wordt beschouwd als het morele geweten van Italië.
• Camillo Ruini (73) is kardinaal-vicaris van Rome en dus zowat de schaduw van de paus. Ruini was voorzitter van de Italiaanse bisschoppenconferentie. Daardoor kreeg hij een breed forum in Italië en had hij ook nauwe contacten met bisschoppen uit de Derde Wereld.
• Angelo Sodano (75) is bekend als minister van staat van het Vaticaan en tweede man na de paus: premier en minister van buitenlandse zaken tegelijk. De Italiaan heeft veel ervaring in het centrum van de Vaticaanse macht en spreekt verschillende talen.
• Antonio Rouco Varela (68), aartsbisschop van Madrid, is doctor in theologie en kerkelijk recht. Varela scoorde in 1991 met zijn zeer succesrijke bijeenkomst voor jongeren uit alle hoeken van de wereld in Santiago de Compostela.
• Kardinaal Angelo Scola (63), een intellectueel die in Amerika studeerde en soms als gelijkwaardige kandidaat wordt gezien als Tettamanzi. Hij was, samen met kardinaal Ratzinger, de schatbewaarder van de Vaticaanse orthodoxe doctrine.
• Miloslav Vlk (72), aartsbisschop van Praag, is een voormalige priester-arbeider die nauwe contacten onderhoudt met de Italiaanse kerk. Maar, komt er opnieuw een Slavische paus?
• William Baum (78, VS)
• Eduardo Martinez Somalo (78, Spanje)
• Jaime Sin (76, Filippijnen) , emiritus-aartsbisschop van Manila
is kandidaat, maar zal het hoogstwaarschijnlijk niet redden: zijn diabetes en nierklachten houden hem weg van Rome: hij kan het conclaaf niet bijwonen.
• Edmund Szoka (77, VS)

Lees verder:

Een paus is dood: Inleiding
Een paus is dood: een rouwperiode van negen dagen
Een paus is dood: Sedes vacante: kerkelijk bestuur als er geen paus is
Een nieuwe paus kiezen: inleiding
Een nieuwe paus kiezen: kan een paus aftreden?
Een nieuwe paus kiezen: In conclaaf
Een nieuwe paus kiezen: pausmakers
Een nieuwe paus kiezen: zwarte of witte rook?
Een nieuwe paus kiezen: Habemus papam
Een nieuwe paus kiezen: huidige kandidaten?

Links

(c) 2003-2006 Sint Isidorusweb www.isidorusweb.nl