Het Vaticaan

Inleiding

Jezus Christus is het hoofd van de Kerk, de gelovigen vormen het lichaam. In Christus is dan ook de bron van het priesterschap gelegen (zie het wijdingssacrament). De kerkelijke organisatie wordt in grond gevoed door Christus. In de Bijbel staat: "Als zij in de streek van Caesarea komen vraagt Jezus aan zijn leerlingen wie volgens de mensen de Mensenzoon is. Simon Petrus antwoordt: 'U bent de Messias, de Zoon van de levende God'. Jezus gaf hem ten antwoord: `Gelukkig ben jij, Simon Barjona; niet vlees en bloed hebben jou dat onthuld, maar mijn Vader in de hemel. Ik zeg jou: jij bent Petrus; op die steenrots zal Ik mijn kerk bouwen, en de poorten van het dodenrijk zullen haar er niet onder krijgen." (Matt. 16, 17-19)
Daarmee wordt Petrus door Jezus benoemd als eerste Paus.

Vaticaan en de paus

Het centrum van de wereldwijde katholieke kerk is het Vaticaan. De naam Vaticaan is wellicht afkomstig van de Etruskische plaats 'Vaticanum'. Vaticaanstad is de kerkelijke staat waar de paus zetelt. De Heilige Stoel (of Apostolische Stoel), is de naam van het Vaticaan in bestuurlijke zin: het omhelst de Paus, de Romeinse Curie en een aantal andere afdelingen. De Paus staat aan het hoofd van de kerk, als opvolger van Petrus. Op dit moment is er geen paus. Een pausloze periode wordt wel sedesvacatio genoemd. De vorige paus was de Pool Karol Woytyla, ofwel paus Johannes Paulus II. Hij was paus sinds 1978 en daarmee een van de langstzittende pausen aller tijden.

Als de paus is overleden volgt een periode van rouw en moet een nieuwe paus worden gekozen. Zittende kardinalen gaan dan in conclaaf om via een geheime stemming een nieuwe paus te kiezen. Gelovigen wachten dan op de witte rook die uit de schoorsteen zal opstijgen. Kort daarop zal de nieuwe paus worden aangekondigd via het Habemus papam we hebben een nieuwe paus.

Romeinse Curie

De paus wordt wel de bisschop van Rome genoemd. Hij wordt bijgestaan door de Romeinse Curie: congregaties, tribunalen en andere afdelingen binnen het Vaticaan. Zij stippelen samen met de paus het beleid uit van de kerk en leiden de kerk als staat. Van alle afdelingen, zijn de Congregaties de meest belangrijke. Er zijn verschillende congregaties binnen het Vaticaan, waaronder:

• De Congregatie van de geloofsleer (geleid door monseigneur Ratzinger)
  Oudste van de congregaties. De congregatie houdt zich intensief bezig met de geloofsleer en morale leer van de katholieke kerk.

• Congregatie voor de clerus
  Deze congregatie houdt zich - kortweg - bezig met pastorale en geestelijke ontwikkeling van de priesters, catechese en kerkelijke administratie.

• Congregatie voor de Oosterse kerken
  Onderhoudt de relatie met de Oosterse kerken, zoals de Russisch Orthodoxe Kerk, de Koptische Kerk en Grieks-Orthodoxe Kerk.

• Congregatie voor zalig- en heiligverklaringen
  Het proces van zalig- en/of heiligverklaringen kan lang zijn en moet zorgvuldig gebeuren. Deze congregatie heeft dit belangrijke terrein in haar 'portefeuille'.

College van kardinalen

De Paus wordt bijgestaan door een college van kardinalen. Zij steunen hem in het bestuur van de kerk. Ook kiest het college van kardinalen een nieuwe paus. Het college van kardinalen bestaat uit maximaal 120 kardinalen, die een representatieve indruk geven van de wereldkerk. De kardinaal-deken is de voorzitter van het college van kardinalen. De kardinalen worden gekozen door de paus. Iemand die kardinaal is, blijft dat de rest van zijn leven.

Meer weten?

Vaticaanstad
Paus Johannes Paulus II
Een paus sterft: wat dan?
Tien korste regerende pausen
Tien langst regerende pausen
Kerkgeschiedenis Katholieke Kerk
Organisatie van een kerkprovincie
Organisatie van kloosters

(c) 2003-2006 Sint Isidorusweb www.isidorusweb.nl